• Szukaj
• Ogłoszenia
• Księga Gości
• Ponidzie TV
• Katalog Firm
• Dodaj Firmę

• Wiadomości
• Region
• Oświata
• Turystyka
  • Polityka prywatności
• Rozrywka
• Ogłoszenia
• Katalog firm

Niezbednik

• Wazne telefony
• Kino
• Imprezy
• Komunikacja
• Noclegi
• Gastronomia
• Konkursy

Wiadomosci

Zbrodnie popełnione przez Johanna Hansela w Busku-Zdroju

Dodane: Marta Data: 2021-06-21 21:04:28 (czytane: 14160)  

Zapraszamy na kolejny artykuł dr Karoliny Trzeskowskiej - Kubasik o zbrodniach popełnionych przez Johanna Hansela w Busku-Zdroju.

Jednym z największych zbrodniarzy na terenie Kreishauptmannschaft Busko był Johann Hansel, zwany przez miejscową ludność Hansem.

Urodził się 1 kwietnia 1911 r. w Seibersdorf. W placówce Sicherheitspolizei pełnił funkcję kierowcy. Pierwszych zbrodni dokonał już w pierwszych dniach pobytu w Busku-Zdroju. Rozstrzelał wówczas dwóch mężczyzn w okolicach „Górki”. Hansel wzbudzał powszechny strach wśród miejscowej ludności. Sławomir Musiał – mieszkaniec Buska-Zdroju scharakteryzował go w następujący sposób: (…) Hans, gdyż tak go wszyscy pospolicie w Busku nazywali, był dość wysoki, szczupły, chodził przeważnie w mundurze SS z trupią główką na czapce, jeździł samochodem i nieźle znał język polski. Wzbudzał powszechny postrach. Mówiono o nim, że zabił wielu ludzi.

 

Hansel posługiwał się językiem polskim. Po miasteczku chodził z owczarkiem alzackim, którym szczuł jego mieszkańców. Mieszkał w budynku obok aresztu przy ul. Kościelnej. Będąc pod wpływem alkoholu strzelał w okna cel. Takie zdarzenie miało miejsce między innymi w noc sylwestrową z 31 grudnia 1944 r. na 1 stycznia 1945 r.: (…) Gestapowcy byli wszyscy pijani. Najbardziej pijany był Hans. W nocy Hans dobijał się do naszej celi i wrzeszczał. Więźniowie poznali go po głosie. Słychać było, że inni gestapowcy go odciągają. Potem z przeciwległego skrzydła budynku oddzielonego od skrzydła, w którym przebywaliśmy ktoś zaczął strzelać z okna strzelać z pistoletu maszynowego w okno naszej celi. Przycisnęliśmy się wszyscy do ścian i nikt nie został trafiony. Inni więźniowie powiedzieli, że to strzela Hans, który mieszkał naprzeciwko naszej celi.

Hansel wraz z Maxem Peterem brał udział w przesłuchaniach więźniów odbywających się w willi dr. Byrkowskiego oraz w areszcie przy ul. Kościelnej. Przy torturach używano bykowców, kijów dębowych, pieców elektrycznych z płytą, żelazek elektrycznych oraz kleszczy do ściskania rąk i nóg. Przesłuchiwanym rozgniatano również palce butami, wlewano wodę do nosa oraz szczuto psami. Wiesław Dytkowski zeznawał po wojnie przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Hitlerowskich w Kielcach: Ręce musiałem mieć wyciągnięte na podłodze do przodu i Hans rozgniatał mi palce butami”. (…) <<Zabieg ten powtarzali co dwie, trzy godziny przez trzy doby.

Stanisław Grzyb – mieszkaniec Michałowa wspominał także, że Hansel brał udział w egzekucjach odbywających się w willi dr. Byrkowskiego: W budynku, w którym mnie trzymano, znajdował się u góry jakiś sędzia, a na dole gestapowiec Hans strzelał do ludzi. Widziałem zastrzelonych, jak leżeli rzędami. (…) Mnie już mieli zastrzelić, ale chwilowo nie było tego Hansa. Hansel był również jednym z głównych wykonawców egzekucji na terenie Lasu Wełeckiego. Kazimierz Stawecki zeznawał po wojnie: (…) W roku 1943 miesiąc wrzesień ja wałując drogą wojewódzką Busko-Pińczów, w pobliżu lasu Wełecz, widziałem kilkakrotnie razy, że Hansel przywoził ludzi samochodem pod las Wełecki i wyprowadził ich z auta pod górkę na skraju lasu. Widziałem jak ci ludzie kopali grób, a Hansel wraz z gestapowcami okrążył tych ludzi i rozstrzeliwał ich. Po rozstrzelaniu zasypali ich piachem. Z powrotem wracali autem pustym.

Hansel brał udział m. in w następujących egzekucjach na terenie Lasu Wełeckiego:

• 26 listopada 1943 r. - egzekucja kilkunastu mieszkańców Kreishauptmannschaft Busko. Wśród nich znajdowali się mieszkańcy Chmielnika, Pacanowa czy też Sędziejowic.
  
  
• 19 lipca 1944 r. - egzekucja 29 mieszkańców Kreishauptmannschaft Busko, głównie członków miejscowej konspiracji. Śmierć ponieśli wówczas między innymi: mieszkańcy Buska-Zdroju – żołnierze Obwodu AK Busko – kpt. Franciszek Naskręt, Marceli Jastrząb, inż. Stanisław Baranowski, mieszkańcy Jarosławic – żołnierze Batalionów Chłopskich: Stanisław Kwiecień, Władysław Kamieczek, Wacław Kępa, Stanisław Skrzyński, mieszkańcy Tucząp – żołnierze Batalionów Chłopskich: Franciszek Kwiatek, Franciszek Sojka, Mieczysław Krawczyk, Marian Rudnik, Stefan Borek, Jan Sobala, Stanisław Drozdowski oraz Stanisław Kowalik, a także mieszkaniec Nowego Korczyna – Józef Śliwa.

• 15 lub 16 września 1944 r. – Rozstrzelano wówczas żołnierzy Armii Krajowej: Bolesława Górkę oraz Romana Janika, a także żołnierza Batalionów Chłopskich - Stefana Majchra z Chrabkowa.
  
  
• 12 stycznia 1945 r. – Egzekucja w pobliżu Lasu Wełeckiego. Rozstrzelano 20 więźniów przebywających uprzednio w areszcie przy ul. Kościelnej w Busku-Zdroju. Wśród nich znajdowali się między innymi mieszkańcy Równin – Jan Koźbiał, Jan Opałka, Jan Grochowski ze wsi Ostrowce,  a także Stanisław Kaczor z Kawęczyna.

Licznych zbrodni Hansel dokonał również na cmentarzu żydowskim w Busku-Zdroju. Zdzisław Szymański zeznawał po wojnie: Widziałem jak SS-Man Hansel przewoził taksówką ludność polską i żydowską i rozstrzeliwał na kirkucie. (…) Ja widziałem jak Hansel przewoził koło mego domu swoje upiory [właśc. ofiary] około 15 razy i wszystkich tam rozstrzeliwał. W czasie przeprowadzenia akcji wysiedleńczej w getcie w Busku-Zdroju na początku października 1942 r., brał udział w egzekucjach żydowskich dzieci oraz osób niezdolnych do marszu. Odbywały się one na cmentarzu żydowskim w Busku-Zdroju.

 

Wiosną 1943 r. lub 1944 r. Hansel rozstrzelał Żyda o nazwisku Topioł, który przed wojną pracował jako laborant w Sanatorium Dziecięcym „Górka”.  W drugiej połowie października 1943 r. na cmentarzu żydowskim zastrzelił członkinie Obwodu Armii Krajowej Busko: Zofię Dytkowskę oraz Helenę Żurkiewicz, a także Ignacego Dziurdę. Według relacji Zdzisława Jopowicza: (…) Pewnego razu jesienią powiedziała mi siostra, że wieczorem zajechał na kirkut samochód ciężarowy z przygaszonymi światłami, rozległy się potem strzały i samochód odjechał. Następnego ranka poszedłem na cmentarz i zobaczyłem leżące tam zwłoki mieszkanek Buska – Heleny [właśc. Zofii] Dytkowskiej, Heleny Żurkiewicz oraz Dziurdy, który przed wojną pracował w starostwie w Busku. (…). Po egzekucji w Busku-Zdroju rozwieszono obwieszczenia niemieckie informujące o egzekucji Dytkowskiej oraz Żurkiewicz. Wiesław Dytkowski, któremu udało się przeżyć wojnę, po zakończeniu działań wojennych podjął próbę odszukania miejsca pochówku matki. Na początku sierpnia 1946 r. odnalazł zwłoki Zofii Dytkowskiej i Heleny Żurkiewicz w mogile na cmentarzu żydowskim w Busku.

30 stycznia 1944 r. Hansela przedstawiono do odznaczenia Krzyżem Zasługi Wojennej II Klasy z Mieczem. Jak uzasadniono we wniosku: jest niezwykle odważnym, nieustraszonym i rozważnym człowiekiem, który zawsze przodował we wszystkich operacjach przeciwko bandytom. Hansela odznaczono m.in. za mordy w okolicy Wiślicy w czerwcu 1943 r., za odkrycie żydowskiego bunkra w Śladkowie Małym w marcu 1943 r.  oraz za zbrodnie w Lesie Wełeckim. W Busku-Zdroju przebywał przez cały okres okupacji niemieckiej. Ostatniej zbrodni dokonał w Lesie Wełeckim 12 stycznia 1945 r.  W obliczu ofensywy sowieckiej opuścił tereny Kreishauptmannschaft Busko, udając się do swej rodziny - Domstadt (właśc. Domašov nad Bystřicí). W 1963 r. Centrala Badania Zbrodni Narodowosocjalistycznej w Ludwigsburgu wszczęła dochodzenie wstępne przeciwko Johannowi Hanselowi oraz Kreishauptmannowi Wilhelmowi Schäferowi za zbrodnie popełnione na ludności polskiej i żydowskiej na terenie Buska-Zdroju i Chmielnika, a także za deportację ludności żydowskiej do obozu koncentracyjnego w Treblince.

Hansel nigdy nie odpowiedział za swoje zbrodnie. Zmarł w 1966 r.

 

dr Karolina Trzeskowska-Kubasik- urodzona 26 listopada 1987 r. w Busku Zdroju. Pracownik Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, członek projektu „Terror okupacyjny na ziemiach polskich w latach 1939-1945” pod przewodnictwem dr. Rafała Leśkiewicza. Absolwentka historii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalność historia najnowsza Polski. W latach 2014-2019 pracownik Studium Polski Podziemnej w Londynie. Przez kilka lat pracowała jako nauczyciel historii w jednej z Polskich Szkół Sobotnich w Londynie. Kierownik projektu „Polonijne spotkania z historią najnowszą Polski”, redaktor naczelny „Biuletynu Informacyjnego Studium Polski Podziemnej”. Autorka biografii Tadeusza Żenczykowskiego-Zawadzkiego, publikacji „Zbrodnie okupanta niemieckiego w Lesie Wełeckim k. Buska-Zdroju” oraz listy ofiar terroru okupanta niemieckiego na terenie powiatu buskiego, a także licznych artykułów popularnonaukowych i naukowych publikowanych w prasie krajowej oraz emigracyjnej. Obecnie pracuje nad napisaniem monografii powiatu buskiego w czasie II wojny światowej.

Adres e-mailowy: Karolina.Trzeskowska-Kubasik@ipn.gov.pl, nr tel.: 602 463 740

Komentarze (13)

Nasz patronat

Piknik 'Bezpieczny Senior' w Parku Zdrojowym

W piątek, 8 maja, w godzinach 12:00-18:00, w malowniczej scenerii Parku Zdrojowego odbędzie się wydarzenie skierowane do seniorów - 'Festyn Bezpieczny Senior'.