Dodane: MCK Data: 2008-10-11 10:09:01 (czytane: 14237) 
W Kocinie niedaleko Opatowca ma stanąć pomnik poświęcony pamięci lotników alianckich, którzy zginęli tu podczas II wojny światowej.
Działo się to 16 października 1944 roku. Po zestrzeleniu przez Niemców brytyjskiego bombowca liberator śmierć poniosło sześciu żołnierzy.
64 lata później w Urzędzie Gminy w Opatowcu odbyło się spotkanie inaugurujące działalność komitetu organizacyjnego budowy pomnika.

Z KRAKOWA I ONTARIO
W zebraniu, które prowadził wójt Henryk Barański, wziął udział Jacek Janiec – syn dowódcy placówki Armii Krajowej w Kocinie, mieszkający dziś w Krakowie, wraz z siostrą Urszulą Janiec-Frąckowiak. Przybyli też Ryszard Ruta, świadek wydarzeń z 1944 roku, mieszkaniec Krakowa i Ontario, oraz działacze samorządowi: Tadeusz Nur z Kociny, Jarosław Kociński, Stanisław Jarkiewicz i Marian Gruszka z Krzczonowa. Ze względów osobistych nie mógł przyjechać Stanisław Widłak z Gliwic. W skład komitetu weszli Tomasz Paluch, dyrektor Szkoły Podstawowej w Krzczonowie, Andrzej Tułak i dyrektor firmy Polan Jerzy Nowakowski. Funkcję rzecznika prasowego objął Krzysztof Nurkowski, historyk z Gimnazjum imienia Armii Krajowej w Cieszkowach, zajmujący się tematyką tragicznego lotu.
To mało znany epizod z historii II wojny światowej. 16 października 1944 roku aliancki samolot z siedmioosobową załogą rozbił się na polach w okolicach wsi Kocina.
– Pierwotnie myślałem, za wypowiedzią Bohdana Thugutta, oficera Armii Krajowej, którego znałem osobiście, że samolot leciał na pomoc powstańcom warszawskim. Najnowsze badania wykazują jednak, że było inaczej. To miał być zrzut broni dla placówki AK w rejonie Końskich – mówi Krzysztof Nurkowski.
NOCNY LOT
Co więc udało się ustalić historykom? Czterosilnikowy liberator B24J, z załogą 34 Dywizjonu Bombowego SAAF (Południowoafrykańskich Sił Powietrznych), wystartował z lotniska we włoskim Brindisi. Ciężki bombowiec, używany do niszczenia fabryk na terenie III Rzeszy, tym razem miał inne zadanie.
Czekał go nocny, 12-godzinny lot do Polski. Bez osłony myśliwców, gdyż Rosjanie nie zgodzili się na międzylądowanie na zajętych przez nich terenach. Przelot nad Węgrami przebiegał spokojnie, lecz w pobliżu Krakowa liberator trafił na niemieckiego messerschmita. Naładowana paliwem maszyna nie miała szans w starciu z szybkim myśliwcem. Bombowiec rozbił się na polach w Kocinie.
– Nazajutrz wraz z mieszkańcami poszliśmy obejrzeć szczątki samolotu rozrzucone po polu. Dookoła stali Niemcy z pistoletami maszynowymi, ale nie strzelali. Widać było resztki materiałów, chyba ze spadochronów – wspomina ośmioletnia wtedy mieszkanka Kociny, Maria Kwiecień.
Z siedmioosobowej załogi bombowca uratował się tylko strzelec pokładowy, 24-letni Roland Pither, Anglik pochodzący z Birmingham. Pozostałych pochowali Niemcy w miejscu katastrofy. Po wojnie ciała ekshumowano i pogrzebano na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
KONTAKT Z RODZINĄ
Rannego Anglika odnalazła rodzina Widłaków z Kociny, doprowadziła do dowódcy placówki Armii Krajowej, Mieczysława Jańca (pseudonim „Lot”). Przez dwa tygodnie opatrywała go sanitariuszka, która przyjeżdżała z pobliskiego majątku w Kamiennej. Potem Roland Pither został przewieziony do majątku Gawrońskich w Rachwałowicach koło Koszyc. W 1945 roku, po ogłoszeniu dekretu o reformie rolnej, Gawrońscy opuścili swoje dobra i przenieśli się do Krakowa. Uratowany lotnik pojechał z nimi. Później zgłosił się do punktu dla żołnierzy alianckich i – przez Odessę, Kair – dotarł do Londynu. Po wojnie był nauczycielem w college’u niedaleko Brighton. Zmarł we wrześniu 2004 roku.
Synowie gospodarzy z Kociny, Stanisław Widłak i Jacek Janiec, chcą by stanął obelisk poświęcony pamięci mieszkańców Zjednoczonego Królestwa. Stanisław Widłak przez kilka lat próbował odnaleźć rodzinę uratowanego pilota. Dzięki jego staraniom, w maju 2008 roku przyjechali do Polski młodszy syn Rolanda Pithera oraz jego córka. Odwiedzili krakowskie Muzeum Armii Krajowej i cmentarz z grobami załogi liberatora. Być może przyjadą ponownie na Ponidzie, do miejsca bohaterskiej śmierci lotników.
Adam Ligiecki
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Nocny pokaz balonów i fajerwerki w Pińczowie (foto)
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Pińczów i balony z niezwykłej perspektywy (foto)
Kolorowe balony nad Pińczowem. Przed nami sobotnia kulminacja festiwalu (foto)
Wojewódzkie Senioralia 2026 w Chęcinach. Tadeusz Drozda poprowadzi spotkanie dla seniorów
Balonove Świętokrzyskie 2026 w Pińczowie. Sprawdź program wydarzenia
XXIV Spotkania z Kulturą Żydowską. Trzy dni wydarzeń w Kazimierzy Wielkiej, Busku-Zdroju i Stopnicy
Rysiek Riedel skończyłby dziś 70 lat
O Szarych Szeregach w Pińczowie. Spotkanie z dr Karoliną Trzeskowską-Kubasik
Festiwal Filmowy Natura Kina 2026 w Pińczowie. Trzy dni z filmem, reżyserami i aktorami
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Nocny pokaz balonów i fajerwerki w Pińczowie (foto)
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Pińczów i balony z niezwykłej perspektywy (foto)
Kolorowe balony nad Pińczowem. Przed nami sobotnia kulminacja festiwalu (foto)
O Szarych Szeregach w Pińczowie. Spotkanie z dr Karoliną Trzeskowską-Kubasik
Program 'CPN' się skończył. Sprawdziliśmy ceny paliw w Busku-Zdroju
87 lata temu wojska niemieckie zaatakowały RP - początek II wojny światowej
Co zrobić, gdy zawyją syreny? 29 sierpnia trening w Świętokrzyskiem
ZUS informuje: Czternastki ruszają we wrześniu
ZUS informuje: 800+ dla dzieci z Ukrainy. Ważny termin upływa 31 sierpnia 2026
Gwara z moich stron - konkurs, który ocala od zapomnienia język naszych przodków
Święto Chleba w Tokarni. Pokazy, tradycyjny wypiek i występy zespołów
Kolumbia - Portugalia: zderzenie dwóch stylów gry i wielkich ambicji
II Buskie Ogólnopolskie Spotkania Taneczne już w czerwcu
Buscy karatecy z medalami Ogólnopolskiego Turnieju w Starachowicach
Trwają zapisy do Pucharu Tymbark. Dominika Grabowska zachęca do udziału
Nowe wzmocnienia AKS 1947 Busko-Zdrój przed sezonem 2025/26
80-lecie Pogoni Staszów: Mecz Przyjaźni z Ruchem Chorzów już w sobotę
Dziś weczorem Wiktor Skiba i Marian Ivanitskiy walczą w Polskiej Lidze Boksu!
Wiktor Skiba zwycięża w walce z Krystianem Kopciem! W niedzielę walczy Partryk Głuch!
Wojewódzkie Senioralia 2026 w Chęcinach. Tadeusz Drozda poprowadzi spotkanie dla seniorów
Balonove Świętokrzyskie 2026 w Pińczowie. Sprawdź program wydarzenia
XXIV Spotkania z Kulturą Żydowską. Trzy dni wydarzeń w Kazimierzy Wielkiej, Busku-Zdroju i Stopnicy
Rysiek Riedel skończyłby dziś 70 lat
Festiwal Filmowy Natura Kina 2026 w Pińczowie. Trzy dni z filmem, reżyserami i aktorami
Muzyczny wieczór z Andrzejem Piasecznym. Popularny wokalista wystąpi w Kielcach
Pożegnanie wakacji w Oleśnicy. Rodzinny piknik przyciągnął mieszkańców i gości (foto)
Nowe publikacje dr Karoliny Trzeskowskiej-Kubasik. Spotkania w Busku-Zdroju i Pińczowie
Marcin Wojniak oficjalnie burmistrzem Pińczowa (foto)
Poseł Michał Cieślak interweniuje ws. systemu SENT
Marcin Wojniak wygrał przedterminowe wybory na burmistrza Pińczowa
Obchody Święta Pracy w Kielcach. Zaplanowano przemarsz i wydarzenia towarzyszące
Grzegorz Braun w Pińczowie. Finał kampanii Konrada Liberka - zapis transmisji
Wybory burmistrza Pińczowa: ośmiu kandydatów spotka się na debacie
Świętokrzyskie struktury Koalicji Obywatelskiej z nowym Zarządem
Wizyta Prezydenta Karola Nawrockiego w naszym regionie
Pińczów wybierze nowego burmistrza. Głosowanie zaplanowano na 26 kwietnia
| Komentarze (0) |
Przed Futsal Team Busko-Zdrój ważny moment. W sobotę, 19 września, zespół rozpocznie sezon 2026/2027 w 1. Polskiej Lidze Futsalu. Pierwszym rywalem buskiej drużyny będzie Ruch Chorzów Futsal. Spotkanie odbędzie się w hali PMOS w Busku-Zdroju.