Dodane: MCK Data: 2008-03-19 16:23:41 (czytane: 12099) 
Już za niespełna 50 tysięcy złotych można stać się właścicielem... zabytku. Prawdziwej 'ariańskiej perły' na Ponidziu.
Chodzi o zbór w Cieszkowach, który trafia do sprzedaży. Przetarg ogłosiła gmina Czarnocin.
Samorząd szuka nabywcy na 13-arową działkę w parku podworskim, na której stoi popadająca w ruinę ariańska świątynia z połowy XVII wieku.

INSKRYPCJE - PIERWSZA KLASA
- Gminy nie stać na zrekonstruowanie tego zabytku. Staramy się go zabezpieczać, ale byłoby lepiej, gdyby zbór trafił w dobre, prywatne ręce - uważa wójt Marek Pikulski.
Cieszkowska świątynia jest jednym z trzech zabytków po arianach na terenie gminy - obok zboru w Kolosach i "górki luterskiej”, kurhanu w centrum Czarnocina. Liczy sobie 350 lat. Przechodziła różne koleje losu. Po wypędzeniu arian z Polski służyła jako spichlerz dworski, lamus. W zborze mieszkał też członek służby dworskiej. Obecnie wchodzi w skład "majątku” gimnazjum.
- To zabytek czwartej klasy. Ale znajdujące się wewnątrz obiektu unikatowe inskrypcje ariańskie są zabytkiem pierwszej klasy. Malowane sentencje z ewangelii, w języku polskim i łacińskim, to jedyny taki zapis w tej części regionów świętokrzyskiego i małopolskiego - mówi Lucjan Łach, emerytowany nauczyciel, historyk, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Czarnocińskiej.
GNIAZDO RODOWE
Cieszkowy - dzisiaj niewielka wieś między Krzyżem i Czarnocinem - niegdyś były oazą kultury. Do 1909 roku stanowiły gniazdo rodowe Fryczów, potem - do 1945 roku - właścicielami majątku byli Bukowscy.
- Zostali wyrzuceni ze swoich dóbr przez władzę ludową. Potem dworski majątek przekazano Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej z pobliskich Pełczysk. Nikt o niego wtedy nie dbał, tak jak o zbór. Z każdym rokiem coraz bardziej popadał w ruinę - dodaje Krzysztof Nurkowski, historyk, nauczyciel cieszkowskiego gimnazjum.
Piękny, modrzewiowy dwór w połowie lat 50. został zniszczony i rozebrany. Zbór - po dobudowaniu piętra z "kamienia pełczyskiego” - nie znikł z powierzchni ziemi, ale nikt też nie zadbał o jego odbudowę. Kilka miesięcy temu zawalił się dach świątyni. Lejący się z nieba deszcz powoduje przemakanie stropu, wilgoć niszczy inskrypcje, zabytkowe gzymsy i sklepienia.
Rewitalizacja zboru wiąże się z dużymi nakładami finansowymi. Samorząd lokalny nie ma na to pieniędzy. Ratunkiem mogą okazać się prywatni inwestorzy, lecz to, co w teorii wydaje się proste, nie zawsze sprawdza się w praktyce.
ZE ZGODĄ KONSERWATORA
Było już kilka prób sprzedaży świątyni w Cieszkowach. Niestety, nieudanych.
- W połowie lat 70. interesował się zborem konserwator zabytków na Wawelu. Miał konkretne plany, lecz nie udało mu się uzyskać dofinansowania na odbudowę. Zrezygnował - wspomina Lucjan Łach. - Potem mówiło się, że powstanie tu dom pracy twórczej dla naukowców krakowskiej Akademii Pedagogicznej. Ale nic z tego nie wyszło, podobnie jak w innych przypadkach.
Kupić zabytek - wbrew pozorom nie jest to prosta sprawa. Rzecz nie tylko w gotówce. Potencjalny nabywca musi spełnić szereg innych warunków. W tym uzyskać zgodę wojewódzkiego konserwatora zabytków.
- To bardzo ważne. Wymagamy, by kandydat na nabywcę przedstawił program użytkowy zatwierdzony przez konserwatora. Dokument taki określa przyszłą funkcję obiektu oraz plany inwestycyjne potencjalnego właściciela - wyjaśnia wójt Pikulski. - Nie ma mowy na przykład o tym, by kupić nieruchomość, zburzyć zbór i zostawić sobie działkę. Obiekt musi zachować zabytkowy charakter.
JEST CHĘTNY
Co mogłoby mieścić się w ariańskiej świątyni? - Na przykład wytworna kawiarnia. Taka w stylu fin de siecle, w klimacie krakowskiego "Zielonego Balonika”. Byłaby atrakcją przyciągającą turystów na ziemię czarnocińską, na Ponidzie - twierdzą zgodnie Krzysztof Nurkowski i Łucjan Łach.
Cieszkowski zbór kosztuje "tylko” 45 tysięcy 897 złotych. Czy znajdzie się nabywca? W kuluarach mówi się o prywatnym przedsiębiorcy, serio zainteresowanym kupnem zabytku. Czy tak się stanie, dowiemy się dziś w południe, po rozstrzygnięciu przetargu.
Adam Ligiecki
Anna Nguyen z Buska-Zdroju zachwyciła w 'The Voice of Poland'. Odwróciła trzy fotele (video)
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Nocny pokaz balonów i fajerwerki w Pińczowie (foto)
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Pińczów i balony z niezwykłej perspektywy (foto)
Kolorowe balony nad Pińczowem. Przed nami sobotnia kulminacja festiwalu (foto)
Wojewódzkie Senioralia 2026 w Chęcinach. Tadeusz Drozda poprowadzi spotkanie dla seniorów
Balonove Świętokrzyskie 2026 w Pińczowie. Sprawdź program wydarzenia
XXIV Spotkania z Kulturą Żydowską. Trzy dni wydarzeń w Kazimierzy Wielkiej, Busku-Zdroju i Stopnicy
Rysiek Riedel skończyłby dziś 70 lat
O Szarych Szeregach w Pińczowie. Spotkanie z dr Karoliną Trzeskowską-Kubasik
Anna Nguyen z Buska-Zdroju zachwyciła w 'The Voice of Poland'. Odwróciła trzy fotele (video)
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Nocny pokaz balonów i fajerwerki w Pińczowie (foto)
Balonowe Świętokrzyskie 2026. Pińczów i balony z niezwykłej perspektywy (foto)
Kolorowe balony nad Pińczowem. Przed nami sobotnia kulminacja festiwalu (foto)
O Szarych Szeregach w Pińczowie. Spotkanie z dr Karoliną Trzeskowską-Kubasik
Program 'CPN' się skończył. Sprawdziliśmy ceny paliw w Busku-Zdroju
87 lata temu wojska niemieckie zaatakowały RP - początek II wojny światowej
Co zrobić, gdy zawyją syreny? 29 sierpnia trening w Świętokrzyskiem
ZUS informuje: Czternastki ruszają we wrześniu
ZUS informuje: 800+ dla dzieci z Ukrainy. Ważny termin upływa 31 sierpnia 2026
Święto Chleba w Tokarni. Pokazy, tradycyjny wypiek i występy zespołów
Kolumbia - Portugalia: zderzenie dwóch stylów gry i wielkich ambicji
II Buskie Ogólnopolskie Spotkania Taneczne już w czerwcu
Buscy karatecy z medalami Ogólnopolskiego Turnieju w Starachowicach
Trwają zapisy do Pucharu Tymbark. Dominika Grabowska zachęca do udziału
Nowe wzmocnienia AKS 1947 Busko-Zdrój przed sezonem 2025/26
80-lecie Pogoni Staszów: Mecz Przyjaźni z Ruchem Chorzów już w sobotę
Dziś weczorem Wiktor Skiba i Marian Ivanitskiy walczą w Polskiej Lidze Boksu!
Wiktor Skiba zwycięża w walce z Krystianem Kopciem! W niedzielę walczy Partryk Głuch!
Wojewódzkie Senioralia 2026 w Chęcinach. Tadeusz Drozda poprowadzi spotkanie dla seniorów
Balonove Świętokrzyskie 2026 w Pińczowie. Sprawdź program wydarzenia
XXIV Spotkania z Kulturą Żydowską. Trzy dni wydarzeń w Kazimierzy Wielkiej, Busku-Zdroju i Stopnicy
Rysiek Riedel skończyłby dziś 70 lat
Festiwal Filmowy Natura Kina 2026 w Pińczowie. Trzy dni z filmem, reżyserami i aktorami
Muzyczny wieczór z Andrzejem Piasecznym. Popularny wokalista wystąpi w Kielcach
Pożegnanie wakacji w Oleśnicy. Rodzinny piknik przyciągnął mieszkańców i gości (foto)
Nowe publikacje dr Karoliny Trzeskowskiej-Kubasik. Spotkania w Busku-Zdroju i Pińczowie
Marcin Wojniak oficjalnie burmistrzem Pińczowa (foto)
Poseł Michał Cieślak interweniuje ws. systemu SENT
Marcin Wojniak wygrał przedterminowe wybory na burmistrza Pińczowa
Obchody Święta Pracy w Kielcach. Zaplanowano przemarsz i wydarzenia towarzyszące
Grzegorz Braun w Pińczowie. Finał kampanii Konrada Liberka - zapis transmisji
Wybory burmistrza Pińczowa: ośmiu kandydatów spotka się na debacie
Świętokrzyskie struktury Koalicji Obywatelskiej z nowym Zarządem
Wizyta Prezydenta Karola Nawrockiego w naszym regionie
Pińczów wybierze nowego burmistrza. Głosowanie zaplanowano na 26 kwietnia
| Komentarze (0) |
Przed Futsal Team Busko-Zdrój ważny moment. W sobotę, 19 września, zespół rozpocznie sezon 2026/2027 w 1. Polskiej Lidze Futsalu. Pierwszym rywalem buskiej drużyny będzie Ruch Chorzów Futsal. Spotkanie odbędzie się w hali PMOS w Busku-Zdroju.