Uroczystość rozpoczęła się od mszy świętej w intencji żołnierzy polskich poległych w bitwie pod Broniną oraz mieszkańców Broniny. Przewodniczył liturgii ksiądz generał Stanisław Rospondek, kapelan kombatantów diecezji częstochowskiej, w asyście proboszczów parafii z Buska-Zdroju ks. dziekana Marka Podymy i ks. Mariana Janika.

Okazały monument, umiejscowiony na placu rekreacyjnym upamiętnia poległych w jednej z najkrwawszych bitew polskiego września, która rozegrała się pod Broniną 9 września 1939 roku. Inicjatorem jego powstania jest mieszkający w tej miejscowości pułkownik Wojska Polskiego w stanie spoczynku Stanisław Kozioł.

Przy współpracy i pomocy lokalnej społeczności, władz miasta i gminy Busko, starostwa powiatowego w Busku-Zdroju oraz grupy osób z regionu czynnie wspierających tą ideę okazały pomnik chwały żołnierza polskiego został uroczyście oddany społeczeństwu.

Przypomnijmy – w rejonie miejscowości Bronina 9 września 1939 roku 22 Dywizja Piechoty Górskiej dowodzona przez pułkownika dyplomowanego Leopolda Engel-Ragisa stoczyła  kilkunastogodzinny krwawy bój z Oddziałem Wydzielonym niemieckiego VII Korpusu. W walce z przeważającymi siłami niemieckimi poległo około 200 żołnierzy polskich,  w tym kilkunastu oficerów, wielu było rannych a ponad 1000 dostało się do niewoli.

Straty niemieckie wynosiły co najmniej 200 poległych i kilkuset rannych oraz wiele zniszczonego sprzętu i pojazdów bojowych. Pomnik ten – mówił płk Kozioł w trakcie uroczystości – oddaje szacunek dla tych, którzy oddali swoje życie w obronie ojczyzny. Niesie też przesłanie tragicznych losów Polski września 1939 dla kolejnych, powojennych pokoleń żyjących w naszym kraju, które nie muszą chwytać za broń w obronie swoich granic i narodowej tożsamości. Jest też oddaniem honoru dla munduru i chwały żołnierza  polskiego.

Pomnik na wysokim kamiennym cokole wieńczy dużych rozmiarów srebrny orzeł z rozportartymi do lotu skrzydłami.  Na ścianach bloku umiejscowione są znaki pułków walczących w tej bitwie, w dolnej części umieszczone są – tablice – pierwsza - poświęcona żołnierzom, którzy zginęli w 1939 roku, druga - z opisem bitwy, trzecia - z nazwiskami tych, którzy zostali spaleni żywcem przez Niemców 10 września 1939 roku.

Po zmroku zapłonęło ustawionych wokół pomnika 200 kaganków jako symbol uczczenia 200 poległych żołnierzy polskich. Po wypaleniu się znicza dedykowany kaganek można było zabrać do domu na pamiątkę 80. rocznicy Bitwy pod Broniną.

tekst: Robert Gwóźdź
Zdjęcia: Marta Dąbrowska, Robert Gwóźdź