Pani dyrektor, jaki cel przyświecał powołaniu do życia Europejskiego Centrum Bajki w Pacanowie?

Koziołek Matołek. I już. Bohater bajek Makuszyńskiego i Walentynowicza. Wesoły, prostolinijny, dobroduszny, czasem naiwny podróżnik, który dla osiągnięcia swojego celu – dotrzeć do Pacanowa i podkuć się bo: w sławnym mieście Pacanowie, tacy sprytni są kowale, że umieją podkuć kozy, by chodziły w pełnej chwale – przemierzył cały świat, a nawet trafił na Księżyc. Dzięki książeczce o Przygodach Koziołka Matołka cała Polska – a za sprawą tłumaczeń i świat – poznały Pacanów. Obecnie Koziołek Matołek to silna marka, na której wiele można zbudować.

Kto był pomysłodawcą i inicjatorem tego wspaniałego pomysłu i dlaczego tu, w tej małej miejscowości, jaką jest Pacanów powstało to Centrum?

W roku 2003 ówczesny minister kultury Waldemar Dąbrowski ogłosił Pacanów Europejską Stolicą Bajek. I zaczęło się. Był to właśnie moment narodzin idei Europejskiego Centrum Bajki w Pacanowie. Naszym celem jest „uczyć przez zabawę”– tak jak w książeczce. Przecież Przygody Koziołka Matołka to nie tylko literatura dziecięca, ale także świetny podręcznik geografii dla najmłodszych. To kopalnia informacji o obcych krajach, ludziach i obyczajach. Po przeczytaniu książeczki żadne dziecko nie szuka już Indianina w Indiach. Zanim Koziołek trafia do Pacanowa, dociera do Chin, w pudle od herbaty jedzie do Bombaju, jest w Ameryce, jest na Księżycu, w końcu trafia do Afryki. Spotykają go przygody mrożące krew w żyłach. Traci nawet kozią głowę i tylko wprawnym rękom szewca zawdzięczamy, że udaje się w kolejne podróże. Z zabawnej bajki Makuszyńskiego można wysnuć naukę, że podróże kształcą, a im więcej świata poznajemy, tym jesteśmy mądrzejsi. Idąc dalej tym tropem i rozumowaniem, twierdzę, iż Koziołek Matołek w ten właśnie sposób potępiał głupotę u ludzi, a popierał otwarte umysły. Wracając do Centrum, bo o literaturze mogłabym długo rozmawiać – blisko dwa lata trwały prace nad opracowaniem idei i projektów architektonicznych. Prowadzone były konsultacje społeczne i uzgodnienia z władzą lokalną. Ostatecznie 30 listopada 2005 roku został złożony wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia z środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego i Mechanizmu Finansowego EOG.

Czas tak szybko biegnie. Niebawem Europejskie Centrum obchodzić będzie pierwszą rocznicę swojego powstania. Ile do tej pory osób odwiedziło to czarujące wszystkich miejsce spotkań w świecie bajki i niesamowitych czarów?

Do tej pory Centrum odwiedziło 60 tys. gości, głównie dzieci z rodzicami albo w zorganizowanych grupach szkolnych. Odwiedzają nas także uczniowie szkół podstawowych, gimnazjaliści, licealiści, studenci, profesorowie, badacze kultury, grupy wycieczkowe, turyści i kuracjusze z pobliskich sanatoriów. Oferta Centrum jest bardzo szeroka i zróżnicowana. Zapraszamy gości w wieku od lat 2 do 102.

Europejskie Centrum Bajki, to nie tylko obiekt do zwiedzania, ale także ośrodek w którym powstają różne inicjatywy, w którym toczy się życie kulturalne, gdzie obcuje się ze sztuką. Czy mogłaby Pani pokrótce powiedzieć o podejmowanych przez Centrum inicjatywach?

Europejskie Centrum Bajki pełni również funkcje opiniotwórcze, opiniodawcze i kulturotwórcze. Podejmujemy szereg akcji dedykowanych publiczności zarówno z Pacanowa, powiatu buskiego czy województwa świętokrzyskiego. Organizujemy także wiele imprez łączących w sobie edukację, literaturę, bajkę i format festiwalu dla publiczności z całej Polski i gości zagranicznych. Przykładami tego typu działań są choćby kolejne Festiwale Kultury Dziecięcej, Dziecięce Spotkania z Komiksem, Targi Edukacyjne, a z zakresu działań wewnętrznych np. Bajkowa Orkiestra Świątecznej Pomocy, warsztaty artystyczne, wernisaże, upowszechnianie i promocja kultury środowiskowej.

Z tego co słyszałem ma Pani kilka bardzo ciekawych pomysłów wzbogacających działalność Europejskiego Centrum Bajki, proponującego szereg ofert, z których korzystać będą mieszkańcy naszego województwa i nie tylko naszego województwa?

Bardzo mi zależy na tym, by formuła Europejskiego Centrum Bajki nigdy się nie wyczerpała. Była zawsze żywa, aktualna, interesująca. Chciałabym przede wszystkim dokończyć wystawę multimedialną „Bajkowy Świat”. W tym roku planuję wyposażyć w brakujące elementy i uruchomić kolejną atrakcję wystawy czyli bajkowy pociąg – by taka magiczna podróż jeszcze lepiej utrwaliła zwłaszcza najmłodszym odbiorcom naszych działań, sens i treść bajki, baśni i legendy. To nasz obowiązek, ogromna odpowiedzialność oraz praca nad charakterem mentalnością i emocjami młodego człowieka. Na finał czekają także dwie inne sale nawiązujące do historii i autorów bajek. Kolejne wyzwanie to zagospodarowanie terenów należących do Centrum. Chciałabym, aby na nich powstał zewnętrzny Park Bajki Polskiej z placem zabaw, ścieżkami tematycznymi, ściankami wspinaczkowymi, parkiem linowym, wioską indiańską etc. W rozmowach traktujących o przyszłości Centrum chciałabym wspólnie z Wójtem Gminy Pacanów, Marszałkiem Województwa Świętokrzyskiego, Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ambasadorami – nawiązać współpracę i nić porozumienia z innymi bajkowymi parkami w Europie. To umocniłoby naszą pozycję. Będąc i działając w federacji łatwiej i skuteczniej spełniają się marzenia.

Jakie są dziś potrzeby Europejskiego Centrum Bajki? Jeśli mówimy o potrzebach to od razu nasuwają się na myśl środki finansowe. Czy obecny budżet jest wystarczający do zaspokojenia podstawowych potrzeb związanych aktualną działalnością kierowanej przez Panią placówki?

Nowy obiekt jest wymagający, a w kulturze trudno dziś o oddech i luz finansowy w działaniach. Obecny kształt budżetu nie pozwala mi w pełni zrealizować nawet podstawowych potrzeb związanych z funkcjonowaniem obiektu, a ja nie chcę zatrzymywać na podstawowych decyzjach administracyjnych. Chcę rozwijać Centrum.

A skoro już o pieniądzach, to skąd pochodzą środki na utrzymanie Europejskiego Centrum Bajki? Czy w zapewnieniu działalności swój udział ma miejscowy samorząd?

Dotacje budżetowe przyznają Centrum: Wójt Gminy Pacanów oraz Marszałek Województwa Świętokrzyskiego. Pracujemy zadaniowo i projektowo. Składając wnioski grantowe do różnych instytucji, staramy się pozyskać fundusze zarówno na działania miękkie, warsztatowe oraz twarde, inwestycyjne.

Niezwykle ważną sprawą w działalności każdej placówki kulturalnej jest jej promocja. Jakie działania promocyjne podejmuje Europejskie Centrum Bajki, aby być obecnym nie tylko w kraju, ale daleko poza jego granicami?

Realizujemy duży i ważny projekt promocyjny. Dzięki niemu jesteśmy regularnie obecni w mediach lokalnych, regionalnych i ogólnopolskich, cały czas pracujemy nad pozycjonowaniem naszej strony www.stolica-bajek.pl, a poza tym targi, festiwale, konferencje oczywiście z udziałem Koziołka Matołka. W mojej opinii to bardzo dobry kierunek działań promocyjnych dla ECB w regionie i Europie.

Czy na promocję ma Pani wystarczające środki?

Nie. Zastanawiam się tylko zgodnie z powiedzeniem – że gdy w miarę jedzenia apetyt rośnie – czy są takie wystarczające środki na promocję, jako termin dość abstrakcyjny, wprost proporcjonalne do pomysłów. A ja pracuję z bardzo kreatywnym i twórczym zespołem. Nasze rozwiązania są bardzo ciekawe i oryginalne. Czasem jednak mierzymy siły na zamiary i posiłkujemy się rozwiązaniami barterowymi, bez uruchamiania mechanizmów finansowych. Promocja w tego typu instytucji kultury jak nasza, musi odbywać się etapami, ale widocznie i z wyrazistym oddziaływaniem na odbiorcę.

Pani dyrektor, jakie największe imprezy odbyły się do tej pory na terenie Europejskiego Centrum Bajki i które z nich cieszyły się największą popularnością? Czy są wśród nich takie, które odbywają się już cyklicznie?

Kalendarz imprez i wydarzeń organizowanych przez Europejskie Centrum Bajki ma już swoją renomę, tradycję, stałych fanów. Wśród największych, najbardziej widowiskowych, kształtujących opinię publiczną wydarzeń są: Festiwale Kultury Dziecięcej, w tym roku dziewiąty; Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny, bardzo wysoko oceniany w branży profesjonalistów; II Dziecięce Spotkania z Komiksem i spojrzenie w stronę definicji i etymologii komiksu na podstawie polskiego prakomiksu z 1933 roku czyli Przygód Koziołka Matołka. Ostanie Spotkania z Komiksem ze specjalnym udziałem Edwarda Lutczyna, detektywów z TVN, technika kryminalistycznego policji, odbywające się wewnątrz obiektu zgromadziły ponad 600 gości. Natomiast plenerowy Festiwal Kultury Dziecięcej ma piętnastotysięczną publiczność.

Pani największe, nie zrealizowane do tej pory marzenie związane z Europejskim Centrum Bajki?

Po pierwsze: przekonać jeszcze nie przekonanych co do znaczenia, wagi i rangi przedsięwzięcia jakim jest Europejskie Centrum Bajki w swoje szerokiej formule. Po drugie: Instytut Bajki, który będzie skupiać środowiska akademickie, zajmie się edukacją studentów, będzie stanowić forum wymiary kulturalnej, oświatowej, będzie badać bajkę, jej morfologię, funkcje, wachlarz postaci. Po trzecie: Teatr. Stała repertuarowa scena teatralna, także teatr eksperymentalny w Europejskim Centrum Bajki. Na początek działań wokół sceny, dramy i literatury proponuję organizację Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego im. Kornela Makuszyńskiego, jako integrację młodych środowisk twórczych oraz popularyzację twórczości tego wybitnego polskiego prozaika, poety, felietonisty i krytyka teatralnego.

-Dziękuję za rozmowę.

www.kielce.extrapolska.pl