Pierwsze grupy gości prowadzone przez specjalnie przygotowanych do
tego zadania przewodników. Gwaru i radosnego śmiechu było pełno w całym
obiekcie a rozpromienione buzie zwiedzających świadczyły iż przeżyć i
wrażeń było moc …



Kilka lat temu, gdy rodziła się ta śmiała idea, tylko nieliczni
wierzyli, że może się to udać. Nawet po ruszeniu prac budowlanych,
sceptyków, prześmiewców i krytyków nie brakowało. Kiedy jednak potężny
obiekt rósł w oczach  zaczynał budzić zaciekawienie i oczekiwanie na
jego otwarcie.

Wszystko zaczęło się w marcu 2003 roku, gdy po raz pierwszy przyjechał
do Pacanowa ówczesny minister kultury Waldemar Dąbrowski. Padły wówczas
publicznie deklaracje o potrzebie stworzenia wokół postaci Koziołka
Matołka instytucji promującej tak bardzo zaniedbane i wypierane
komputerami oraz technologiami informatycznymi obcowanie z książką,
żywym słowem, literaturą dziecięcą i młodzieżową. Miesiąc później, na
konferencji prasowej w Warszawie, minister podniósł Pacanów do rangi
metropolii, ogłaszając go symboliczną "Stolicą Bajek”. 1 czerwca odbył
się w Pacanowie pod patronatem Waldemara Dąbrowskiego pierwszy Festiwal
Kultury Dziecięcej.

Wielka impreza plenerowa transmitowana na żywo przez
radio, telewizję w programach ogólnopolskich, połączona z obchodami 70.
rocznicy urodzin Koziołka Matołka - przyciągnęła około 25 tysięcy
widzów z kraju i zagranicy. Kolejne trzy wydania festiwalu także
zakończyły się sukcesem potwierdzając między innymi, że Koziołek Matołek
z bajki Makuszyńskiego i Walentynowicza jest „marką”, dobrym produktem
turystycznym promującym Pacanów.

Należy podkreślić, że ówczesny samorząd
gminy na czele z jego przewodniczącym Zbigniewem Judą w bardzo trudnym
dla gminy okresie zrobił wiele aby nie zmarnować szansy danej dla
Pacanowa. Działania te dały możliwość  kolejnej ekipie rządzącej gminą
po wyborach 2006 roku szybkiego podjęcia rozmów w sprawie planowanej
budowy i kontynuowania corocznych czerwcowych spotkań festiwalowych w
wymiarze ponadregionalnym.  Przejęcie organizacji festiwali przez nowo
powstałą we wrześniu 2005 roku instytucję ECB w Pacanowie z jej
pierwszym dyrektorem Stanisławem Stańczykiem podtrzymało nadany mu
charakter i kierunek. Może nie aż w tak rozbudowanej formie jak
poprzednie ze względu na zmniejszoną liczbę znaczących partnerów w
organizację święta ale już z własnym pomysłem i na miarę posiadanych
środków. Mocne zaangażowanie się w roku 2009 władz samorządowych gminy,
marszałka sejmiku samorządowego województwa świętokrzyskiego oraz
Lokalnej Grupy Działania – „G-5” przywróciło bogatą oprawę temu
spotkaniu dzieci i młodzieży.



Projekt postawienia obiektu skupiającego w zmaterializowanej formie idee
głoszone przez ministra Dąbrowskiego z głównym jego przesłaniem -
"Niech marzeniem każdego polskiego dziecka będzie odwiedzić Pacanów”
stawał się faktem.  Po wielu spotkaniach przedstawicieli naszego
samorządu u ministra kultury , konsultacjach, przekonywaniu o zasadności
budowy na szczeblu wojewódzkim - zaczęły skutkować realnymi
działaniami.  Pierwszy polski o takiej skali i przeznaczeniu obiekt
kultury skierowany głównie do dzieci i młodzieży został umiejscowiony na
dwuhektarowej działce, popularnym pacanowskim Źródełku. Koncepcję, a
następnie projekt  budowli wraz z otoczeniem opracował znany warszawski
architekt Bogdan Kulczyński.  Zaproponował w nim gmach o oryginalnej
bryle architektonicznej, z czterema basztami na zewnątrz, stylizowanymi
na wielkie "babki z piasku” symbolizujące pierwsze samodzielnie
wykonywane dziecięce budowle. W środku znalazło się miejsce dla
biblioteki z czytelnią, sal kinowej i teatralnej, szeregu pracowni
tematycznych, księgarni, muzeum bajek z różnych stron świata,
pomieszczeń do ćwiczeń, prób, zaplecze techniczne dla artystów,
pomieszczenia socjalne. Wizualizacja projektu i makieta pokazana na
spotkaniu w Pacanowie wzbudziła uzasadnione zaciekawienie i zachwyt
oglądających. To już nie był projekt – to zaczynało się naprawdę
materializować postawione naszej gminie wyzwanie. Jak wówczas mówił
pomysłodawca W. Dąbrowski – „ Zrobiliśmy bardzo ważny krok. Ale to
dopiero początek, który wymaga stabilizacji i wielkiego twórczego
myślenia. Centrum bajki to nie jest projekt, który można zakończyć w
ciągu trzech, czterech lat. Potrzeba czasu i ogromnego wysiłku aby
obudowywać go trafiającymi do wyobraźni dzieci pomysłami na miarę
potrzeb i zainteresowań tej grupy Polaków w kolejnych latach”.  Barierą
opóźniającą wejście w fazę realizacji inwestycji były pieniądze. Zarówno
budżet Gminy Pacanów jak i deklarującego wsparcie samorządu
wojewódzkiego nie były w stanie udźwignąć kosztów budowy.

W listopadzie 2005 roku został złożony projekt do pierwszego naboru w
ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego.
Wniosek otrzymał pozytywną ocenę audytora zewnętrznego, a następnie
ofertę unijnego grantu, na kwotę prawie 2,7 miliona euro (około 10,3
miliona złotych). Audyt wykazał też zagrożenia w obszarach zarządzania i
bezpieczeństwa finansowego inwestycji. W listopadzie 2006 roku okazało
się, że aktualny kosztorys znacznie odbiega od tego, jaki został
przedstawiony we wniosku aplikacyjnym z różnicą wynoszącą około 10
milionów złotych. To sprawiło iż realnym było wówczas zaniechanie
budowy. Tym bardziej, że Gminie Pacanów w początku grudnia 2006 roku tuż
po wyborach samorządowych dano tylko … dziesięć dni na decyzję czy
„wchodzi w inwestycję” !. Tylko 10 dni !!. Po tym okresie dofinansowanie
norweskie przepadało.



To wówczas natychmiastowe działania  Rady Gminy w obecnym składzie i
wójta gminy Wiesława Skopa uratowały tą budowę.  Przełomem w sprawie
stała się rozmowa gospodarza gminy najpierw z wicemarszałkiem Józefem
Żurkiem (pochodzi z Oblekonia) i następnie  marszałkiem województwa
Adamem Jarubasem gorącym orędownikiem budowy ECB. To zaowocowało w
połowie stycznia 2007 roku roboczą wizytą radnych Sejmiku Województwa
Świętokrzyskiego w Pacanowie czego efektem było stworzenie warunków do
realnego uzyskania wsparcia z budżetu samorządu województwa. Duże
znaczenie miały kolejne wizyty i rozmowy Wiesława Skopa u ministra
kultury Kazimierza Ujazdowskiego. Wszystko to wzmocnione mocnym
lobbingiem prowadzonym przez  parlamentarzystów euro deputowanego 
Czesława Siekierskiego, posłów na sejm RP Przemysława Gosiewskiego,
Andrzeja Pałysa w ministerstwie kultury co w sumie przełożyło się na
przyznanie kolejnych brakujących do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego
milionów. Bardzo ważną stała się wówczas postawa całej Rady Gminy
Pacanów  wraz z wójtem gminy Wiesławem Skopem, dla którego sprawa ta
była priorytetem. Przy szczupłości posiadanego budżetu nasz samorząd
wyasygnował 2 miliony złotych do wspólnej kasy zadania.  Tak więc w
wyniku zdecydowanych działań  oprócz pieniędzy z Brukseli, 5,4 miliona
przeznaczył samorząd województwa świętokrzyskiego, 3,1 miliona –
minister kultury i powoli krok po kroku, usuwając kolejne bariery
związane z przetargiem, gdzie na pierwszej linii negocjacji stała
dyrektor ECB Magdalena Janiak-Jaskółowska 28 lutego 2008 roku została
podpisana umowa na wykonawstwo inwestycji. Jej wartość wynosiła wówczas 
już 23 miliony 850 tysięcy złotych (bez kosztów wyposażenia,
interaktywnej prezentacji multimedialnej  "Bajkowy świat”) . Tu należy
zaznaczyć, że nadzór nad inwestycją i odpowiedzialność za jej
prowadzenie spoczywał od 1 lipca 2007 roku właśnie na dyrektorze ECB p.
Magdalenie Janiak –Jaskółowskiej.



Po korektach w projekcie, 17 marca 2008 roku ruszyły prace budowlane.
Wykonawca - Eiffage Budownictwo Mitex rozpoczął od robót ziemnych przy
czym ze względu na niestabilne podłoże koniecznym stało się palowanie
(żelbetowe słupy wzmacniające fundamenty konstrukcji) poprzez budowlane,
wykończeniowe, instalacyjne wewnętrzne i zewnętrzne po drogowe.  W
czerwcu 2008 roku, podczas VI Festiwalu Kultury Dziecięcej, został
wmurowany akt erekcyjny pod budowę DDK. Roboty prowadzono w bardzo
szybkim tempie od bladego świtu po późny wieczór bez względu na warunki
pogodowe. Ostatnie miesiące upłynęły na pracach wykończeniowych i
urządzaniu terenu wokół kompleksu. 24 lutego dziecięcy świat bajek w
Pacanowie rozpoczął działalność Projekt ten wykorzystując potencjał
związany z postacią Koziołka Matołka, nazwą „Pacanów” ma za zadanie
dążyć do stworzenia dynamicznej, bogatej w treści i formy oferty
kulturalnej, edukacyjnej dla dzieci i młodzieży a także ich rodziców i
dziadków. Nie pozostaje nam nić więcej do dodania poza zaproszeniem do
wizyty w tym przepięknym bajkowym świecie i poddaniu się magii
najpiękniejszych lat dzieciństwa w towarzystwie bajkowych postaci całego
świata.

Centrum Bajki czynne będzie od wtorku do niedzieli w godz. od 10.00 do 18.00
(w poniedziałek nieczynne)

Zapraszamy!

 fotoreportaż

Robert Gwóźdź