Miejscowości w gminie Solec-Zdrój - WEŁNIN
2004-09-09 13:26:58

Nazwa pochodzi od staropolskiego słowa wełna, wełn, które wówczas oznaczało falę ( być może z racji pobliskich rzek ). W kronikach nazwa wsi figurowała pierwotnie jako Velnin lub Wielnin. A pierwszy raz wspomniana została w 1470 roku. Miała łany kmiece i karczmę, a dziesięcinę oddawano kościołowi w Gnojnie. Wieś jako wieś królewska wchodziła w skład starostwa nowokorczyńskiego i podlegała lustracjom. W 1561 roku mieszkało tam piętnastu kmieci na półłankach płacących czynsz , przy czym zgodnie z zapisami lustracji „jeden włodarz nic nie płaci ani robi „. Były we wsi dwie karczmy. Mieszkańcy płacili też podatek od łąk i wyrębów leśnych. W 1579 roku wg rejestrów podatkowych mieszkało tu czternastu kmieci na sześciu łanach, dwóch zagrodników i pięciu chałupników. W 1661 roku ( a wię po "potopie szwedzkim") w Wełninie zostało tylko czterech kmieci, którzy płacili czynsz, a w ramach podatku dawali po dwie kury rocznie. Mieszkało tam też dziewięciu zagrodników. Istniały w Wełninie dwa stawy królewskie - Babice i Grotowka, których pilnował stawowy. Na stawie był młyn, a młynarz płacił 10 florenów czynszu. Były też dwie karczmy - pierwszą zarządzał Wojciech Formost, a drugą Matias Tomaszek. W 1789 roku w Wełninie było szesnastu kmieci, płacących czynsz po 16 zł oraz oddających po dwie kury i 10 jaj rocznie, oraz dwunastu zagrodników. Prawo użytkowania młynu na stawie grotowskim dostał, jeszcze za czasów Jana III Sobieskiego, Tomasz Fortuna. Jego spadkobiercy uzyskali potwierdzenie dzierżawy od Augusta II, Augusta III oraz od Stanisława Augusta. Młynarzowi pierwotny czynsz wynoszący 30 zł obniżono do 10 zł ze względu na niedobory wody w lecie , a tym samym przerwy w mieleniu zboża. We wsi była też drewniana karczma kryta częściowo słomą a częściowo gontem, posiadająca dwie izby gościnne, komorę i kuchnię z piecem. W 1827 roku była to już wieś rządowa . Miała 58 domów i 346 mieszkańców. W 1888 roku wieś należała do gminy Zborów, parafii Solec. Miała wtedy czterdziestu dziewięciu gospodarzy na 307 morgach ziemi. Była tu też szkoła początkowa. Dziś Wełnin to czwarta pod względem liczby mieszkańców wieś w Gminie Solec-Zdrój. Liczy 473 mieszkańców, 91 posesji, w tym 82 gospodarstwa rolne. Ogólna pow. wsi to 697 ha, w tym prawie 13 ha wspólnoty gruntowej ( głównie lasów i pastwisk ) jako pozostałość po dawnych nadaniach. Cała wieś jest zwodociągowana i zgazyfikowana. Funkcjonuje też trzyklasowa filia Szkoły Podstawowej, która łącznie z oddziałem przedszkolnym liczy 29 dzieci. W Wełninie też najłatwiej spotkać brodzącego po okolicznych łąkach bociana białego. Ten, jakże charakterystyczny dla polskiego krajobrazu, ptak znalazł tu bardzo sprzyjające warunki siedliskowe. Przepływająca przez Wełnin rzeczka Rzoska i znaczna powierzchnia łąk sprawiły, że znajduje się tu aż 11 bocianich gniazd. Należy sobie tylko życzyć, aby co roku każde z nich na wiosnę było zasiedlone.