W Umianowicach powstanie pierwsza w województwie świętokrzyskim motylarnia, która połączy funkcje edukacyjne, ekspozycyjne oraz naukowo-badawcze. Obiekt zostanie zlokalizowany przy Ośrodku Edukacji Przyrodniczej. Zakończono pierwszy etap prac projektowo-kosztorysowych, obejmujący wybór ostatecznej koncepcji architektoniczno-budowlanej inwestycji.

Motylarnia będzie prezentować rodzime gatunki motyli występujące na Ponidziu. Przewidziano również zaplecze laboratoryjno-naukowe, w którym prowadzone będą badania nad ochroną różnych grup owadów. Dzięki temu obiekt ma być nie tylko atrakcją turystyczną, ale także ważnym ośrodkiem badawczym. Z uwagi na zakres planowanych prac naukowych będzie to jedyny tego typu obiekt w Polsce.
Budowa wyjątkowego obiektu ma rozpocząć się jeszcze w tym roku. W motylarni prowadzona będzie hodowla motyli, które następnie będą zasilać lokalne ekosystemy. Obecnie trwa proces uzyskiwania niezbędnych pozwoleń oraz opracowywanie projektu budowlanego.
- Wszelkie działania ukierunkowane na ochronę i odbudowę przyrody mają fundamentalne znaczenie i z pewnością przyciągną na Ponidzie nowych turystów - podkreśla marszałek województwa Renata Janik. - Motylarnia, prezentując walory przyrodnicze regionu, stanie się jego unikalną i rozpoznawalną atrakcją.
Koncepcja architektoniczno-funkcjonalna obiektu została przygotowana we współpracy ze środowiskiem naukowym, w tym specjalistami z zakresu entomologii z wiodących ośrodków akademickich w kraju. Stanowi ona punkt wyjścia do dalszych etapów realizacji inwestycji.
Projekt zakłada powstanie budynku wielobryłowego o nietypowym układzie przestrzennym, podzielonego na wyraźnie wyodrębnione strefy funkcjonalne. Dach nad częścią ekspozycyjną będzie nawiązywał formą do rozłożonych skrzydeł motyla, natomiast pozostała część obiektu symbolicznie odwzoruje jego odwłok. Wewnątrz znajdzie się zarówno przestrzeń ekspozycyjna, jak i zaplecze techniczne dla przyrodników oraz naukowców.
Ze względu na specjalistyczny charakter motylarni, projekt przewiduje zastosowanie zaawansowanych rozwiązań technicznych. Planowane jest m.in. oświetlenie laboratoryjne z regulacją temperatury barwowej i natężenia światła, systemy wentylacji bezpieczne dla owadów oraz wyposażenie w profesjonalny sprzęt badawczy, w tym komory klimatyczne, zamrażarki laboratoryjne i pulpity preparacyjne.
Inwestycja realizowana jest w ramach projektu „Ochrona czynna owadów poprzez zachowanie bioróżnorodności - budowa insektarium wraz z motylarnią przy OEP w Umianowicach”, współfinansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021–2027.
Całkowity budżet projektu wynosi 10 555 934,97 zł, z czego 85 procent stanowi dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej, 10 procent pochodzi z budżetu państwa, a 5 procent to wkład własny. Zakończenie realizacji zaplanowano na 30 czerwca 2028 roku.
Nowa motylarnia uzupełni ofertę Ośrodka Edukacji Przyrodniczej w Umianowicach i będzie funkcjonalnie powiązana z innymi działaniami na rzecz ochrony bioróżnorodności, realizowanymi na terenie Ponidzia.
Źródło: swietokrzyskie.pro