Opatowiec: 120 lat w służbie.
2008-07-28 13:12:59

Niewiele jest jednostek OSP w Polsce, które mogą poszczycić się ponad stuletnią działalnością ratowniczą, prewencyjną i pracą na rzecz lokalnej społeczności. Jedną z nich, co szczególnie wyróżnia ją w strażackiej rodzinie jest Ochotnicza Straż Pożarna w Opatowcu.



Swoje 120 lat istnienia uroczyście obchodziła 27 lipca br.


opatowiec_rocznicaOSP1a.jpg

opatowiec_rocznicaOSP2a.jpg

opatowiec_rocznicaOSP3a.jpg

opatowiec_rocznicaOSP4a.jpg


Opatowiec – osada leżąca nad brzegiem Wisły u ujścia Dunajca do królowej rzek polskich od zarania swoich dziejów wpleciona jest w historię Polski. To tu w okresie panowania Mieszka I docierali pierwsi misjonarze chrześcijańscy jeszcze przed oficjalnym przyjęciem przez rodzące się państwo polskie chrztu. Dogodne położenie na ówczesnych kupieckich wodnych i lądowych szlakach komunikacyjnych sprawiało że osada ta  już w XI wieku była znaczącym ośrodkiem wymiany handlowej. Historia Opatowca ściśle powiązana jest z benedyktyńskim opactwem tynieckim. Ich to król Bolesław Śmiały uposażył bogatą osadą targową, nazwaną później Opatowiec. Wzrost znaczenia miejscowości w ówczesnych czasach sprzyjał jej szybkiemu rozwojowi.

Tu często i chętnie przebywali Piastowie, Jagiellonowie. Między innymi dochodził do sił po niefortunnym upadku z konia podczas polowania w lasach sandomierskich król Kazimierz Wielki, spotykał się z posłannictwem weneckim i perskim król Kazimierz Jagiellończyk.
Wiek XVII zaznaczył się dla tego miasta początkiem upadku świetności. Zniszczenia podczas najazdu szweckiego spowodowały, że Opatowiec nie odzyskał już dawnego znaczenia.
W roku 1869 w odwecie za sprzyjanie powstańcom styczniowym władze carskie pozbawiły go praw miejskich.

W drugiej połowie XIX wieku miejscowość wraz z przyległymi siedliskami ludzkimi doświadczała częstych masowych pożarów. Spowodowane one były lokalnymi warunkami zabudowy – wyłącznie drewnianego – co w przypadku jakiegokolwiek zarzewia ognia przy całkowitym braku należytej ochrony powodowały duże pożary i ogromne trudne do oszacowania straty. W tym czasie nie było tu organizacji zajmującej się ich gaszeniem. Dlatego też około roku 1874 z inicjatywy grupy mieszkańców Opatowca rozpoczęły się działania organizacyjne mające na celu powołanie do życia straży ogniowej na wzór istniejących w dużych ośrodkach przemysłowych. Dokładna data powstania straży nie była możliwa, ponieważ całość dokumentacji spłonęła w czasie pacyfikacji miejscowości. Opierano się początkowo ( w pierwszej połowie XX wieku ustalając historię jednostki) na zeznaniach starszej generacji mieszkańców, którzy wskazywali na rok 1874 – opierając się na sprzęcie strażackim zachowanym z tamtego okresu, gdzie wybita była data w/w roku.
Po weryfikacji dokumentów w zasobach archiwalnych Zarządu Głównego i Zarządu Wojewódzkiego OSP RP przyjęto ostateczną datę powstania OSP w Opatowcu na rok 1888.
Ten fakt sprawił, że ta wyjątkowa uroczystość na 120-lecie powstania jednostki odbyła się w minioną niedzielę.

Pionierami powstania straży byli Wawrzyniec Pietraszewski, Józef Zając, Andrzej Piaskiewicz, Jan Juszyński. Ten ostatni, sekretarz gminy, rozstrzelany przez Austriaków  był do roku 1914 naczelnikiem straży w Opatowcu. Zawierucha wojenna I Wojny Światowej sprawiła, że jednostka uległa dezorganizacji. W przypadku zaistnienia pożaru do akcji ratunkowej (wówczas tzw. pogotowie ratunkowe) szli wyznaczeni przez sołtysa mężczyźni a sygnałem było bicie dzwonu kościelnego.

Jednostka odrodziła się po zakończeniu wojny i odzyskaniu przez państwo polskie niepodległości. Tworzyli jej zasób kadrowy powracający z frontu żołnierze zamieniając mundur wojskowy na strażacki.

W roku 1919 Zarząd Straży tworzyli: Tomasz Pluciński – prezes, Sergiusz Pietraszewski – naczelnik, Stanisław Rydlewski - gospodarz. Od roku 1924 dowodził jednostką aptekarz Józef Leszczyński, od roku 1931 kierownik szkoły w Opatowcu Kazimierz Madej. To wówczas środki finansowe na zakup sprzętu, wyposażenie, mundury zdobywano organizując zabawy taneczne, loterie fantowe i  prowadzone przez Marię Temiro koło teatralne przy OSP przedstawienia teatralne.

Zgromadzone pieniądze pozwoliły poza zakupem sprzętu i wyposażenia strażackiego wybudowanie remizy strażackiej. Postawiono ją w miejscu dzisiejszego parku. Przebudowana w latach następnych w kierunku dzisiejszego budynku Domu Kultury służyła miejscowemu społeczeństwu na różne cele – szkolenia, spotkania, zebrania, zabawy.
 W roku 1930 jednostka otrzymała ufundowany przez mieszkańców sztandar. Zachował się on do dzisiaj stanowiąc wyjątkową, pieczołowicie zabezpieczaną pamiątkę. Podczas II Wojny Światowej Opatowiec poniósł ciężkie straty, szczególnie w czasie pacyfikacji 29 lipca 1944 roku, gdzie za udzieloną pomoc partyzantom Niemcy spalili około 60 % zabudowań miasteczka, mordując 30 jego mieszkańców w tym strażaków. W okresie 1936 - 45 strażą kierowali: lekarz Władysław Madej, aptekarz Józef Leszczyński, Jan Marecki, Lucjan Skrzyński, Jan Ostrowski, Włodzimierz Zosel, Stanisław Steinhof.
Zniszczenia jednostki wojną podjęli się odbudować: prezes Lucjan Skrzyński, naczelnik Jan Cugowski, gospodarz Tomasz Kasza.

Od roku 1957 dowodził OSP prezes Józef Czaja. Rok1965 stał się ważnym w historii jednostki -  oddana została bowiem do użytku nowa strażnica OSP, która po późniejszym dobudowaniu wieży służy strażakom-ochotnikom do dziś. 17 sierpnia 1966 OSP Opatowiec wprowadziła na stan wóz bojowy Star, którego kierowcą był Jan Janowski. Pojazd ten mimo iż sędziwy nadal wiernie służy do dziś druhom z OSP Rzemienowice.
W roku 1973 jednostka, którą dowodzą prezes Franciszek Drapała, naczelnik Włodzimierz Zosel otrzymuje kolejny sztandar.

W roku 1974 zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami w sprawie powstania jednostki OSP Opatowiec obchodziła uroczyście 100-lecie istnienia.. Wówczas to sztandar jednostki odznaczony został „Złotym Znakiem Związku”.
Rok 1989 to kolejna ważna data w historii. Dzięki staraniom Zarządu OSP, naczelnika gminy Henryka Barańskiego, komendantów rejonowych PSP w Kazimierzy Wielkiej Piotra Gajewicza i Mariana Stoczkiewicza – opatowscy strażacy otrzymali na stan nowy wóz bojowy Star 266-GBH 2/8. Służy od jednostce do dnia dzisiejszego. 13 grudnia 1994 OSP Opatowiec wprowadzona została do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego będąc od tej chwili bardzo ważnym ogniwem w sieci ratunkowej powiatu kazimierskiego i ościennych.
Obecnie w roku jubileuszu jednostką kieruje Zarząd: prezes Ryszard Kłos, wiceprezes Zdzisław Korzec, naczelnik Jarosław Gwóźdź, sekretarz Marek Jakubowski, skarbnik Zygmunt Dybała, gospodarz Alfred Żydowski. Jednostka liczy 36 strażaków w tym 6 honorowych.

W 120 rocznicę powstania jednostka otrzymała trzeci w swojej historii sztandar ufundowany przez społeczności Opatowca i Podskala, który odbierał poczet w składzie: sztandarowy Piotr Gwóźdź, asysta Marcin Żydowski i Grzegorz Żydowski. Asystowało temu wydarzeniu 21 pocztów sztandarowych OSP, kombatantów, harcerski.
Za całokształt pracy na rzecz OSP i działalności społecznej „Złotym Znakiem Związku” odznaczeni zostali: Zygmunt Dybała i Ryszard Kłos, medalem Honorowym im. Bolesława Chomicza Mieczysław Kurek i Edward Rutkowski.
19 osób odznaczonych zostało złotymi, srebrnymi i brązowymi medalami „Za Zasługi dla Pożarnictwa”.
Znaczącą w życiu jednostki OSP rocznicę zaszczycili swoją obecnością wojewoda świętokrzyski Bożentyna Pałka-Koruba, Prezes ZW OSP RP poseł na sejm RP Mirosław Pawlak wraz z członkami Zarządu, europoseł Czesław Siekierski, przedstawiciele marszałka województwa, komendy wojewódzkiej i powiatowej PSP w Kielcach i Kazimierzy Wielkiej, władze powiatu kazimierskiego ze starostami Janem Nowakiem i Waldemarem Trzaską na czele, władze okolicznych gmin, delegacje jednostek OSP, mieszkańcy tego terenu.
W oprawie święta pokaz ratownictwa drogowego zademonstrowała JRG PSP w Kazimierzy Wielkiej, w programie artystycznym wystąpił zespół z Gimnazjum w Opatowcu i zespół ludowy z Bejsc.
Całość zwieńczona tradycyjną strażacką zabawą taneczną do białego rana.

 

 fotoreportaż

 

Robert Gwóźdź




https://swietokrzyskie.info/printnews.php?id=4196