- Przez dwadzieścia lat Stefan Rachwalski, Prezes Zarządu Fundacji Wspierania Edukacji Młodzieży Wiejskiej nauczył nas przyjeżdżać do Oblekonia, odwiedzać grób Zofii i Władysława Pokusów na parafialnym cmentarzu. „Pokusowe Ziarno” to między innymi 560 przyznanych stypendiów i wielkie dziedzictwo, z którego mogą czerpać kolejne pokolenia – mówiła podczas uroczystości Karolina Kępczyk, prowadząca uroczystość, menedżerka kultury, wieloletnia dyrektorka Centrum Bajki w Pacanowie.

27 sierpnia w Oblekoniu i Pacanowie odbyły się Dni Pokusowe – święto upamiętniające żarliwych polskich patriotów – Zofię i Władysława Pokusów i dwudziestą rocznicę śmierci Władysława Pokusy.

Uroczystości rozpoczęła Msza Święta w intencji Fundatorów oraz Fundacji przez nich powołanej w oprawie artystycznej Michała Kopcia, stypendysty Fundacji, Zespołu „Pacanowianie”, Kapeli Maćka Sobonia z Pińczowa  i pocztów sztandarowych Ochotniczej Straży Pożarnej, koła PSL, Szkoły Podstawowej im. Jana Brzechwy w Ratajach Słupskich.

Na uroczystość przybyli m.in.: Poseł na Sejm RP dr Czesław Siekierski, były Poseł na Sejm Krystian Jarubas – przedstawiciel eurodeputowanego dr. Adama Jarubasa, członek Zarządu Powiatu Buskiego Jerzy Kordos, burmistrz mista i gminy Pacanów Wiesław Skop, Przewodniczący Rady Miejskiej w Pacanowie Artur Czub z grupą radnych. Były obecne delegacje szkół i stowarzyszeń.

Po Mszy Świętej pochód, prowadzony przez Dętą Orkiestrę Młodzieżową, wyposażoną w instrumenty muzyczne ufundowane przez Fundację Wspierania Młodzieży Wiejskiej, pod kierownictwem artystycznym Mariusza Maligi, przemaszerował na cmentarz parafialny. Po modlitwie, złożeniu kwiatów na grobach śp. Zofii /grób symboliczny/ i Władysława Pokusów, a także śp. Renaty Korbaś, uczestnicy spotkania udali się do Szkoły Podstawowej im. Fundacji im. Zofii i Władysława Pokusów Wspierania Edukacji Młodzieży Wiejskiej w Oblekoniu.

Druga część uroczystości odbywała się w Pacanowie, w Europejskim Centrum Bajki. Przybyłych gości powitał Stefan Rachwalski, który z fotograficzną pamięcią przedstawił rys historyczny Fundatorów i ich działania na rzecz wspierania edukacji młodzieży wiejskiej. Zaczął od sylwetki Władysława Pokusy.

- Władysław Pokusa urodził się w Oblekoniu w 1912 roku, w średnio zamożnej rodzinie chłopskiej. Widział on trud pracy na roli i jej efekty. Doszedł do wniosku, że tylko przez ciężką pracę można osiągnąć sukces życiowy. Dla niego wzorcem w życiu był trzykrotny premier Wincenty Witos, chłop z Wierzchosławic, który potrafił pogodzić działalność polityczną, społeczną, państwową dla Ojczyzny. Taką drogę życiową obrał również Władysław Pokusa. Podjął ideę rozwoju przez edukację młodzieży wiejskiej. W 1939 roku został przewodniczącym wojewódzkiej organizacji „ZMW Wici” w Kielcach. Ta organizacja w swoich szeregach zrzeszała młodzież do 35 lat. Poprzez podniesienie poziomu edukacji tej młodzieży Władysław Pokusa upatrywał drogi do rozwoju obszarów wiejskich. Druga wojna światowa przerwała jego plany życiowe. W okresie drugiej wojny światowej przebywał jako więzień w obozach koncentracyjnych w Niemczech. Po wyzwoleniu z obozu przez aliantów wyemigrował do Anglii, a potem do Kanady – mówił Stefan Rachwalski, Prezes Zarządu Fundacji Wspierania Edukacji Młodzieży Wiejskiej.

Następnie kontynuował o wielkiej roli Zofii Pokusy w dziele rozwoju wsparcia edukacyjnego.
 - Pokusa w Kanadzie założył firmę developerską w London (prowincja Ontario) i osiągnął w niej sukces finansowy i awans społeczny. Tam też poznał swoja żonę Zofię, która była wokalistką, nauczycielką, animatorką życia społeczności polskiej w London. To ona wraz z mężem stworzyła zespoły taneczne „Cracovia” i „Polonez”, z którymi odbywała występy również w Polsce i zdobywała nagrody w wielu konkursach. Sprawy polskie były dla nich bardzo bliskie. Zofia i Władysław Pokusowie poznali się w London, w Kanadzie ale ich związek był uważany przez rodzinę Zofii za mezalians. Władysław spełnił obietnicę daną krewnym Zofii, że jego żonie nic w życiu nie będzie brakować. Słowa dotrzymał. Zofia i Władysław jako patrioci mieli ciągły kontakt z Polską jako ojczyzną i interesowali się sytuacja społeczno-polityczną w Polsce, szczególnie sytuacją młodzieży. Mając porównanie sytuacji w Polsce i w Kanadzie postanowili pomóc rzeczowo i finansowo społeczności polskiej wsi. Mogli to osiągnąć poprzez utworzenie w Polsce Fundacji działającej w tym kierunku. W związku z tym zaproponowali mi utworzenie Fundacji Wspierania Edukacji Młodzieży Wiejskiej im. Zofii i Władysława Pokusów – kontynuował Stefan Rachwalski.

Wystąpienie Stefan Rachwalski skonkludował, prezentując bogatą działalność Fundacji.
 - Podjąłem się tego zadania. W tamtym czasie byłem aktywnym biznesmenem i moja działalność charytatywna wynikała z wpływu Ś.P. Władysława Pokusy oraz Ś.P. profesora Stefana Pastuszki na moją osobę.  To oni wskazali mi nowe możliwości w sferze organizacji pozarządowych, takich jak Fundacja. Organizacja ta realizowała ich marzenia w tym zakresie. Władysław Pokusa finansował te cele mając odpowiednie zasoby finansowe z tytułu swojej działalności zawodowej. Natomiast Zofia Pokusa prowadziła działalność na rzecz podniesienia poziomu kultury wiejskiej. Jeździła ona na festiwale polonijnych zespołów folklorystycznych w Rzeszowie. Fundacja ta realizowała cele wyznaczone przez Założycieli i została założona w 1999 roku. Początek działalności na bazie Akademii Rolniczej w Krakowie, rozpoczęła tam swoja działalność statutową przyznając pierwsze stypendia naukowe. Od 2008 roku dzieło Pokusów jest kontynuowane przez nową Fundację, która musiała powstać w wyniku wyczerpania się formuły prawnej starej Fundacji. Fundacje te w ramach swojej działalności w zakresie finansowym przyznały około 600 stypendiów naukowych dla studentów ze wsi i obszarów małomiasteczkowych. Ponadto była realizowana pomoc rzeczowa dla szkół poprzez zakup tablic interaktywnych, komputerów i innych pomocy naukowych. Szczególnie wiele uwagi Fundacje poświęciły Szkole Podstawowej w Oblekoniu. W 2004 roku wyremontowano budynek szkolny w Oblekoniu, która dzięki temu mogła kontynuować działalność edukacyjną. Fundacja swoją dzielnością wspomogła finansowo młodzież z obszaru całej Polski, szczególnie zgodnie z wolą Fundatorów stypendia były skierowane na obszar gminy Pacanów, powiatu buskiego i województwa świętokrzyskiego. Łącznie w woj. Świętokrzyskim udzielono 150 stypendiów, w tym dla powiatu buskiego 118 stypendiów, z czego z gminy Pacanów 65 stypendiów – podsumował wystąpienie Stefan Rachwalski.

Głos zabrała również Jolanta Rogala, dyrektorka Szkoły Podstawowej im. Fundacji Zofii i Władysława Pokusów Wspierania Edukacji Młodzieży Wiejskiej w Oblekoniu, w wielu ciepłych i podniosłych słowach podkreślając rolę jaką w działalności Fundacji odegrał Prezes Stefan Rachwalski. Przywołała pamiętną datę – 14 sierpnia 2004 roku, kiedy to obok nowo wyremontowanego przez Fundację, budynku szkoły  w Oblekoniu odbyły się pierwsze Dni Pokusowe.

 - I tak już dwudziesty raz możemy  wspominać Państwa Pokusów oraz z wdzięcznością i szacunkiem pochylać się nad dokonaniami Fundacji, w twórczej pracy dla dobra wsi i Ojczyzny – mówiła dyrektorka szkoły.

Goście obejrzeli wybitny program artystyczny wyreżyserowany przez Stefana Rachwalskiego. Tak zrecenzował część artystyczną red. Robert Gwóźdź.

 - Stali bywalcy wiedzą, że splendoru i atrakcyjności uroczystości, dodawały zawsze, występy licznych zespołów, i tych prezentujących muzykę poważną, operową i operetkową, i tych radujących nasze serca, pieśniami i tańcami ludowymi. Podczas tegorocznych Dni Pokusowych nie było inaczej. W części artystycznej, którą prowadziła z właściwym sobie wdziękiem i urokiem Karolina Kępczyk, wystąpili: artyści scen lubelskich w repertuarze operetkowym, zespół Pieśni i Tańca przy Politechnice Lubelskiej pod kierownictwem Hanny Aleksandrowicz, która osobiście znała Państwa Pokusów, kwartet smyczkowy Estradivarious w koncercie „Strauss i operetka” – pisał Robert Gwóźdź.

Rolę gospodyni, opiekującej się artystami i gośćmi wspaniale wypełniła Karolina Kępczyk. Jej słowo wstępne o ochronie dziedzictwa, wystawieniu edukacji i kultury na jedną z najtrudniejszych prób po 1989 roku, imponująca wiedza dotycząca kultury, sztuki, muzyki klasycznej i etnografii, zbudowana relacja z artystami i publicznością zostaną w nas na długo. Aż cieplej na sercu.

 - Dziękuję Prezesowi Stefanowi Rachwalskiemu za zaproszenie do współpracy. Miałam zaszczyt poprowadzić DNI POKUSOWE. Życie i kariery wielkich osobowości Zofii i Władysława Pokusów inspirują kolejne pokolenia. Gratuluję Prezesowi wspaniałego programu artystycznego, z udziałem kwartetu Estradivarious, artystów scen lubelskich oraz popisu Zespołu Pieśni i Tańca przy Politechnice Lubelskiej w choreografii Hanny Aleksandrowicz. Miło było na chwilę wrócić na "stare śmieci" i spotkać się z życzliwością zespołu Europejskiego Centrum Bajki, z serdecznością przyjaciół z Oblekonia, Pacanowa, Krakowa, Biechowa, Rataj, Zborówka, Szczucina, Buska-Zdroju, Nowego Korczyna i Połańca. Do zobaczenia! – mówiła Karolina Kępczyk.

Na zakończenie uroczystości, jako zapowiedź programu kolejnych Dni Pokusowych został zaprezentowany zwiastun filmu o Fundacji w reż. Luizy Komorowskiej i Michała Kopcia.

Fot. Robert Gwóźdź, Henryk Góra
Tekst Maria Skórska