W niedzielę, 23 lipca 2023 roku, odbyły się wzruszające uroczystości, które miały uczcić pamięć ofiar zbiorowej egzekucji dokonanej przez hitlerowskich Niemców 19 lipca 1944 roku w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju. Mieszkańcy miasta oraz okolicznych miejscowości zgromadzili się przy pomniku, aby oddać hołd zamordowanym i upamiętnić tragiczne wydarzenia sprzed 79 lat.
Mimo że w historiografii polskiej często panował mit, jakoby po udanym zamachu na Maxa Petera, okupant niemiecki nie stosował represji wobec miejscowej ludności, to rzeczywistość była zupełnie inna. W tamtym okresie, 19 lipca 1944 roku, doszło do straszliwej egzekucji, w wyniku której zamordowano dwadzieścia dziewięć osób - członków Armii Krajowej lub Batalionów Chłopskich. Ta masakra była największą egzekucją, jaka miała miejsce na tym terytorium. Ofiary tej zbrodni pochodziły z Buska-Zdroju, Jarosławic, Nowego Korczyna, Pińczowa i Tuczęp. Instytut Pamięci Narodowej ustalił nazwiska dwudziestu jeden osób zamordowanych wtedy przez Niemców.
Uroczystości upamiętniające te wydarzenia odbyły się przy pomniku, który stoi na skraju Lasu Wełeckiego. Rozpoczęła je prelekcja dr. Karoliny Trzeskowskiej-Kubasik z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej. Następnie odbyły się przemówienia, msza polowa oraz składanie wieńców przed pomnikiem.
Organizatorami tego poruszającego wydarzenia były Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Oleszkach, Urząd Miasta i Gminy w Busku-Zdroju oraz Nadleśnictwo Pińczów. Wśród wspomnianych organizatorów podziękowania kierowane były szczególnie do Karoliny Trzaskowskiej-Kubasik, która swoim zaangażowaniem przywróciła należytą pamięć ofiarom tej okrutnej zbrodni niemieckiej.
Michał Maroński, zastępca burmistrza Buska-Zdroju, podziękował wszystkim za zorganizowanie uroczystości. Szczególnie wyraził wdzięczność Karolinie Trzaskowskiej-Kubasik za jej nieustające starania w odtwarzaniu faktów z tamtych tragicznych wydarzeń, które do dziś pozostawały zagadką dla wielu ludzi.
Starosta buski, Jerzy Kolarz wyraził swoje uznanie i wdzięczność organizatorom za przypomnienie i upamiętnienie tych tragicznych wydarzeń. Ponadto, serdecznie podziękował harcerzom z Buska oraz zuchom z Siesławic, a także kombatantom, którzy wzięli udział w uroczystości.
Uczestnictwo w tych uroczystościach było okazją do przypomnienia tragicznych wydarzeń, które miały miejsce na terenie powiatu buskiego w czasie II wojny światowej. Podczas niemieckiej okupacji nazistowscy oprawcy dokonali wielu straszliwych zbrodni, które pozostawiły trwały ślad w historii tego regionu.
Podczas II wojny światowej, około 4 tysiące osób zostało bezlitośnie wywiezionych przez niemieckich okupantów do obozów koncentracyjnych, gdzie przyszło im zmierzyć się z niewyobrażalnym cierpieniem i śmiercią. Kolejne około 20 tysięcy osób zostało zmuszonych do przymusowych robót w III Rzeszy, co również przynosiło im ogromne cierpienie i pozbawiało ich podstawowych praw i godności.
Dodatkowo, aż 12-15 tysięcy osób zostało uwięzionych w miejscowych więzieniach i aresztach, gdzie musieli znosić trudne warunki i znęcanie się nad nimi przez oprawców.
Tereny te stały się także miejscem funkcjonowania 8 gett, w których uwięziono około 25-26 tysięcy Żydów. To w tych gettach zbierano ludzi w jednym miejscu, odgradzając ich od reszty społeczeństwa. Niestety, większość z nich została później przewieziona i zamordowana w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Treblince, gdzie doszło do jednej z najbardziej bezlitosnych zbrodni ludzkości.
Rozstrzeliwania nie ograniczały się jedynie do Lasu Wełeckiego, ale miały również miejsce na terenie lasów Widuchowskiego, Koteckiego, Skrzypiowskiego oraz w okolicach lasu obok Lisowa. Te straszliwe egzekucje pozostawiły trwałą pamięć o ofiarach i tragicznym losie tych, którzy zostali bezlitośnie zamordowani.
To ważne wydarzenie upamiętniające ofiary zbrodni niemieckiej przypomina nam o bolesnej historii, która pozostaje żywa w pamięci mieszkańców Buska-Zdroju i okolic. Pamięć o tych wydarzeniach jest nie tylko hołdem dla poległych, ale także przestrogą przed wojennym okrucieństwem i nienawiścią.
Zdjęcia: Jarosław Kruk
