Do bitwy pod Palonkami doszło 28 maja 1945 roku, pomiędzy Narodowymi
Siłami Zbrojnymi pod dowództwem porucznika Stanisława Alojzego
Sikorskiego "Jaremy" i grupami operacyjnymi UB z Buska-Zdroju oraz Armii
Czerwonej.
Jak myśl sprzed lat,
Jak wspomnień ślad
Wraca dziś
Pamięć o tych, których nie ma.
(Biały Krzyż, Czerwone Gitary)
Dowódcy oddziału Brygady Świętokrzyskiej NSZ: ppłk Antoni Szacki „Bohun” i porucznik Stanisław (Alojzy) Sikorski „Jarema”
Na
trasie Busko – Palonki, ok. 500 m. w głąb lasu w stronę Kotek, znajduje
się symboliczny grób poświęcony pamięci
porucznika Alojzego Sikorskiego „Jaremy” i żołnierzy NSZ Brygady
Świętokrzyskiej, którzy stoczyli w tych lasach bitwę z oddziałami MO,
UB, NKWD i Armii Czerwonej,w dniach 28 i 29 maja 1945 roku.
Porucznik
Stanisław (Alojzy) Sikorski „Jarema”, urodził się 21 września 1921, w
Rynarzewie (pow. Szubin, obecnie województwo kujawsko – pomorskie). W
1940 r., został wysiedlony wraz z rodziną do Szczucina nad Wisłą. W 1940
r., wstąpił do Związku Jaszczurczego, w 1944 r., został zmobilizowany
do Brygady Świętokrzyskiej, pełnił funkcję zastępcy dowódcy ppłk
Szackiego „Bohuna”.
W 1942 roku został mianowany na porucznika, a w grudniu 1944 r., odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego III klasy.
Dowodził
najbardziej liczebnym oddziałem NSZ Brygady Świętokrzyskiej. Został
ciężko ranny w czasie bitwy pod Palonkami i wzięty do niewoli. Nieznane
są jego dalsze losy, prawdopodobnie został zakatowany w śledztwie.
Miejsce pochówku nieznane.
We wsi Chruścice (powiat pińczowski) znajduje się grób jednego z żołnierzy z oddziału „Jaremy” - Kazimierza Wierzbickiego.
Na
cmentarzu we wsi Janina pochowany jest kapitan Jan Skwark, żołnierz
NSZ, zamordowany zdradziecko 23 grudnia 1943 r., przez członków BCH,
strzałami w plecy. Zginął w wieku 28 lat.
Źródło: infobusko.pl
