Na terenie gminy Solec-Zdrój
znajduje się blisko 100 kapliczek, figur i krzyży przydrożnych.
Warto zatem przybliżyć wszystkim ten jakże charakterystyczny dla
Ponidzia element krajobrazu kulturowego .

Tekst dzisiejszy niech będzie
wprowadzeniem do tematycznego opisu kapliczek występujących na
terenie Gminy Solec-Zdrój.

Kapliczka (łac. capella)
pochodzi od słowa cappa - płaszcz i pierwotnie określała miejsce,
w którym przechowywano sławetny płaszcz św. Marcina z
Tours, stanowiący tarczę ochronną królów francuskich
w czasie wojen. I chociaż św. Marcin żył w wieku IV , a
najstarsze kapliczki, o których wspominają źródła,
pochodzą z XV wieku , to przecież wywodząca się od jego płaszcza
nazwa tych wyjątkowych obiektów kulturowych przetrwała do
dnia dzisiejszego . Najwcześniejsze formy kapliczek to kapliczki
słupowe, stawiane zwykle na cmentarzach i skrzyżowaniach dróg
w charakterze średniowiecznych „ latarni umarłych”. Największy
rozwój kapliczek przypada na wiek XVII i związany jest z
założeniami kontrreformacji , która miała przeciwstawić
się osłabieniu wiary, szczególnie wśród mieszkańców
wsi. W dokumencie synodalnym z 1621 r zapisano „proboszcze niechaj
troszczą się i pamiętają , by we wszystkich wioskach należących
do ich parafii, na drogach publicznych , ustawiane były znaki krzyża
św. , po to by pokazać , że pobożni katolicy nie mają nic z
heretykami wspólnego'' . I powstawały kapliczki , które
do dziś stanowią nie tylko szczególny wyraz kultu
religijnego , ale również , a może przede wszystkim
świadectwo tożsamości kulturowej danego obszaru. Kapliczki
wyznaczały przestrzeń bezpieczną dla człowieka , chroniły przed
złymi mocami, pokutującymi duszami, chroniły przed zarazą ,
prowadziły podróżnych. O ich magicznej mocy do dziś krążą
legendy i opowieści.

O bogactwie kapliczek na
terenie Gminy Solec-Zdrój w następnej części cyklu.