Uroczystość pod obeliskiem w Piasku Wielkim
2016-09-06 15:07:27

4 września miała miejsce coroczna uroczystości przy pamiątkowym obelisku „Ku pamięci walk o chłopskie prawa” w Piasku Wielkim gmina Nowy Korczyn. Jej uczestnikami byli mieszkańcy Piasku Wielkiego i gminy Nowy Korczyn, delegacje gmin powiatu buskiego, poczty sztandarowe kół Polskiego Stronnictwa Ludowego, Ochotniczych Straży Pożarnych, Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, szkół, młodzież szkolna, posłowie na Sejm RP Krzysztof Lipiec i Krystian Jarubas, władze samorządowe gminy, powiatu z członkiem Zarządu Powiatu Robertem Gwoździem i wójtem Pawłem Zagają na czele. Rocznicowe spotkania w tym miejscu przenoszą w kolejne lata pamięć o manifestacji chłopskiej 3 września 1933 roku z udziałem prezesa Stronnictwa Ludowego Wincentego Witosa krwawo spacyfikowanej przez władze sanacyjne. Są też miejscem wyrażania opinii, składania postulatów środowiska chłopskiego kierowanego do rządzących w sprawach wsi i rolnictwa. Po złożeniu wiązanek kwiatów pod obeliskiem przez parlamentarzystów, delegacje samorządów, organizacji, szkół w wystąpieniach gości spotkania dominowały akcenty podkreślające rolę wsi w budowaniu siły Polski we wszystkich jej zakresach. Poseł Krzysztof Lipiec przeprosił ludzi wsi za ostatnie osiem lat deprecjonowania tego środowiska przez rządzącą Platformę Obywatelską. Chłop polski zachował w najtrudniejszych czasach ziemię, religię i tożsamość narodową. Te trzy wartości są podstawą tworzenia państwa, o które należy dbać a polskiej wsi oddać szacunek za ich pielęgnowanie, co moja formacja polityczna i rząd Prawa i Sprawiedliwości stara się odbudować po poprzedniej ekipie. O znaczeniu w strukturze państwa obszarów pozamiejskich mówił poseł Krystian Jarubas odnosząc się do zdarzenia z 1933 roku, które jest jednym z ważnych przesłań dla Polskiego Stronnictwa Ludowego wyznaczającego jego działanie na obecnej scenie politycznej w podniesieniu rangi i roli wsi w dzisiejszej polskiej rzeczywistości. O potrzebie współpracy parlamentu, rządu, samorządów w odniesieniu do rolnictwa mówił przedstawiciel Zarządu Powiatowego PSL Grzegorz Lasak. Podobnie jak dobra pogoda przy zbiorze płodów rolnych, dobra współpraca i zrozumienie specyfiki rolnictwa potrzebne jest w ustabilizowaniu warunków produkcji i zbytu oraz jej opłacalności. Fascynacja tanią żywnością z zachodu powinna odejść w przeszłość na rzecz tego, co daje polska ziemia. Tegoroczną, uroczystą mszę rocznicową wydarzeń z 1933 roku odprawił proboszcz parafii Piasek Wielki ks. Sławomir Dalczyński uczestnicząc wraz ze zgromadzoną grupą parafian w dalszej, świeckiej części spotkania. W specjalnym, przygotowanym na tą okoliczność programie artystycznym wystąpili uczniowie Zespołu Szkół w Nowym Korczynie i doskonale podkreślającej klimat tej uroczystości w muzycznej oprawie siostry - Katarzyna i Aleksandra Cerazy. Przypomnijmy fakty z roku 1933: Zarząd Powiatowy Stronnictwa Ludowego w Stopnicy postanowił zorganizować 3 września 1933 roku dożynki w Piasku Wielkim. Na tą uroczystość zaproszony został prezes SL Wincenty Witos. Ówczesne władze obawiając się jego przyjazdu – przywódcy chłopów, byłego więźnia brzeskiego nie wydały zgody na organizację tej uroczystości. Urzędowe pismo informujące o odmowie zezwolenia organizatorzy otrzymali w ostatniej chwili i już nie byli w stanie odwołać przyjazdu wielu grup włościańskich z całego Ponidzia. Mimo przeszkód, jakie stawiała policja na to chłopskie święto przybyło do Piasku około dziesięciu tysięcy osób. Zgromadzenie zostało otoczone policyjnym kordonem. Na żądanie ówczesnego wicestarosty poseł Stanisław Araszkiewicz – prezes Zarządu Powiatowego Stronnictwa zaapelował do zebranych, aby spokojnie wrócili do swoich domów. Wówczas ktoś z tłumu zaintonował pieśń „Gdy naród do boju …”, którą podchwycili kolejni z dożynkowych delegacji i zaraz potem całe kilkunastotysięczne zgromadzenie śpiewało pieśń jednym chórem. Z tłumu zaczęły padać antyrządowe okrzyki, zaczęły się przepychanki, zamieszanie spowodowane działaniami wtopionych między delegacje dożynkowe prowokatorów. Nastąpiła interwencja policji, która do rozpędzenia zgromadzenia użyła pałek a potem broni palnej. Zginął postrzelony Aleksy Sokołowski ze wsi Młyny, kilkunastu manifestantów zostało rannych a duża grupa uczestników dożynek dotkliwie pobita. Aresztowano dziesięć osób, których proces, głośny w całej Polsce odbył się przed Sądem Grodzkim w Busku-Zdroju. Obwinionych bronił znany działacz ludowy, adwokat Bolesław Babski. Po trwającej trzy dni rozprawie sąd skazał Teofila Bogdalskiego z Piasku Wielkiego na 5 lat więzienia, Stanisława Króla ze Strożysk na 2 lata więzienia, Wincentego Kasprzyka z Chotelka na rok więzienia, Jana Skrzypka z Siesławic na sześć miesięcy więzienia, pozostałych z tej dziesiątki uniewinniono i zwolniono z więzienia gdzie przebywali blisko trzy miesiące. Sprawy przeciwko uczestnikom manifestacji toczyły się też przed sądami w Stopnicy i Szydłowie. Kiedy rozpoczęła się pacyfikacja oddziałów policji manifestacji chłopi osłaniali opuszczającego Piasek Wielki Witosa transportując go najpierw do Łęki a potem do Nowego Korczyna gdzie zatrzymał się w domu ludowca Franciszka Borka. Niewiele mieli czasu na odpoczynek gdyż przybyły goniec zostawił wiadomość, że śladem Witosa podąża policja. Wówczas miejscowi chłopi szybko postarali się o łódź i bezpiecznie przewieźli go na drugi brzeg Wisły do Małopolski udaremniając tym schwytanie i aresztowanie prezesa. W pięćdziesiątą rocznicę tamtych wydarzeń 22 maja 1983 roku w Piasku Wielkim odbyło się Wojewódzkie Święto Ludowe, podczas którego w parku przyszkolnym obok kościoła parafialnego został odsłonięty obelisk z czerwonego piaskowca upamiętniający wydarzenie z 3 września 1933 roku. Od tego momentu każdego roku odbywa się tu organizowana przez środowisko ludowców patriotyczna uroczystość stanowiąca ważne wydarzenie w kalendarzu obchodów historycznych faktów w gminie i powiecie. tekst i foto: Robert Gwóźdź