'Oddychaj przez nos, oddychaj lepiej'
2014-01-28 15:51:18

Bez oddechu możemy przeżyć tylko około 3 minut, ponieważ tlenu nie da się magazynować! Jednak z badania przeprowadzonego w ramach kampanii edukacyjnej "Oddychaj przez nos, oddychaj lepiej" zainicjowanej przez markę Otrivin wynika, że zaledwie 37% Polaków uznaje układ oddechowy za istotny dla naszego funkcjonowania. O ile jesteśmy świadomi, że należy oddychać przez nos, nie do końca zdajemy sobie sprawę, dlaczego warto to robić! Pierwszy, podstawowy problem wynika z tego, iż nie wiemy, jakie funkcje w naszym organizmie pełni nos. Należy także dbać o prawidłowe funkcjonowanie nosa, gdyż zdrowy człowiek w ciągu doby wdycha około 14 000 litrów powietrza. Podczas oddychania przez nos, do wyściełającego go "śluzowego lepu", przykleja się ok. 85% cząsteczek zanieczyszczeń o średnicy większej niż 4,5 mikrometra, dlatego do organizmu wnika już wstępnie oczyszczone powietrze. Na tym jednak nie koniec - w temperaturze 23°C i przy wilgotności względnej 50% podczas wdechu przez nos dochodzi do ogrzania powietrza do około 30°C i nawilżenia do 98%! Więcej materiałów na temat roli nosa i znaczenia prawidłowego oddychania znajduje się w na stronie www.oddychajlepiej.pl. 1. Rola nosa w oddychaniu Dlaczego warto oddychać przez nos? W pędzie dnia codziennego często nie zastanawiamy się nad tym, w jaki sposób oddychamy, ponieważ proces ten odbywa się automatycznie – bez udziału naszej świadomości. Nasz organizm nie posiada zdolności magazynowania tlenu potrzebnego do procesów trawienia czy spalania. Bez oddychania możemy przeżyć około 3 minuty, dlatego też ważne jest by nieustannie pobierać tlen z otoczenia. Warto zwrócić uwagę, że ilość tlenu, jaką dostarczamy do organizmu, wpływa na: stan naszego zdrowia, kondycję psychiczną i fizyczną, ogólną sprawność, długość i komfort naszego życia. Jednak poprawność procesu oddychania zależy nie tylko od ilości pobieranego powietrza, ale przede wszystkim od jego jakości, na którą wpływa sposób jego dostarczenia do płuc, tzn. fakt czy jest wdychane przez nos, czy przez usta. Optymalną jakość powietrza otrzymujemy oddychając tylko przez nos. Wiele osób nie jest jednak świadomych wagi tego procesu – badania wskazują, że ponad 80% z nas nie oddycha prawidłowo. Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że ściśle powiązane z niedostatecznym dotleniem organizmu mogą być takie objawy jak: obniżona odporność, chroniczne zmęczenie, złe samopoczucie i drażliwość, osłabiona koncentracja.  Około 82% osób zwraca uwagę na swobodę oddychania przez nos dopiero w momencie, gdy  przechodzą zapalenie błony śluzowej nosa, tzw. katar, a zdarza im się to co najmniej raz – dwa razy do roku.  Wielofunkcyjność nosa Nos spełnia cztery ważne funkcje: oddechową, obronną, węchową, rezonatora głosu (wraz z zatokami przynosowymi). W skrócie – nos można określić jako wysokiej klasy klimatyzator. Powietrze przechodzące przez niego, poddawane jest oczyszczeniu, ogrzaniu i nawilżeniu. Dzięki temu staje się parą nasyconą o temperaturze zbliżonej do temperatury ciała. Nos może pełnić tak wiele funkcji jednocześnie ze względu na swoją budowę: Naczynia krwionośne zawarte w błonie śluzowej odpowiadają za ogrzewanie powietrza. Małżowiny nosowe znajdujące się w bocznych ścianach jam nosa mają za zdanie, podobnie jak „żeberka” w tradycyjnych kaloryferach,  ogrzewanie powietrza poprzez oddawanie ciepła z naczyń krwionośnych. Jamy nosa zwiększają temperaturę powietrza podczas oddychania przez nos, niezależnie od temperatury otoczenia, zawsze do temperatury 32-34°C. Podczas wydechu ocieplone w dolnych drogach oddechowych powietrze, kontaktuje się z zimniejszą powierzchnią błony śluzowej jam nosowych i oddaje część ciepła, uławiając ogrzewanie wdychanego powietrza.  Błona śluzowana jam nosa jest także zaangażowana w proces oczyszczania, filtrowania i nawilżania powietrza, ponieważ jest ona nabłonkiem zróżnicowanym w zależności od miejsca w przewodach nosa: Przedsionek nosa pokryty jest nabłonkiem wielowarstwowym płaskim, odpornym na urazy, dzięki włoskom, będącym siatką dla zanieczyszczeń, oraz nabłonkiem przejściowym. Niewielki obszar górnego odcinka błony śluzowej jam nosowych zajmuje nabłonek węchowy. W jamie nosowej znajduje się właściwy, delikatny wielowarstwowy nabłonek migawkowy, tzw. oddechowy. Ta część nosa wydziela gęsty, lepki śluz, który wraz z wydzieliną gruczołów nosowych tworzy warstewkę pokrywającą śluzówki. Składa się ona z dwóch warstw: powierzchownej - gęstej i głębszej - rzadkiej. Tak zbudowany śluz jest idealną pułapką dla „nieproszonych gości”: kurzu, alergenów, drobnoustrojów. Działa jak lep na muchy, unieruchamiając zanieczyszczenia dostające się do nosa wraz z wdychanym powietrzem. Dzięki specyficznemu ukształtowaniu jam nosowych, zwłaszcza w ich przednim odcinku, we wdychanym powietrzu tworzą się turbulencje, wskutek których zanieczyszczenia uderzają w lepką warstwę śluzu i przyklejają się do niego. Podczas oddychania przez nos, tuż za przedsionkiem jamy nosowej, do „śluzowego lepu” przykleja się ok. 85-90% cząsteczek o średnicy większej niż 4,5 mikrometra, natomiast cząsteczek mniejszych niż 4 mikrometry - 60%. Tak złapani w śluzową pułapkę „intruzi” są usuwani dzięki aparatowi śluzowo – rzęskowemu, który pełni funkcję „naturalnego taśmociągu”. Wykorzystując miliony falujących rzęsek, zdolnych do wykonywania falistych ruchów, poruszających się z szybkością 250-1000 razy na minutę i zanurzonych w rzadkiej warstwie, przesuwa on górną warstwę śluzu z prędkością 3-25 mm/min w kierunku nosogardła. Mechanizm samooczyszczania nosa nazywany jest transportem śluzowo-rzęskowym i jest najszybszy oraz najbardziej efektywny w temperaturze ok. 32°C. Sprawnie działające i drożne jamy nosa mogą nawilżyć powietrze do 95% poziomu wilgotności. Nos zużywa do tego około 700 g wody, co stanowi około 20% dobowego zapotrzebowania. Z drugiej strony prawidłowo funkcjonujący nos jest w stanie odzyskać w procesie skraplania około 1/3 wody zawartej we wydychanym powietrzu!