Wystawa składa się z 36 plansz, zawierających zdjęcia i dokumenty przedstawiające życie mieszkańców Wołynia w latach 1939-1947, w szczególności ludności wiejskiej, podczas dwóch okupacji - radzieckiej i niemieckiej. Ekspozycja ukazuje w szczególności jedną z największych w historii naszego narodu czystek etnicznych dokonanych na Polakach mieszkających na tym terenie przez oddziały UPA. Według współczesnych szacunków na samym tylko Wołyniu wymordowano ponad 60.000 Polaków w 1086 akcjach pacyfikacyjnych .

Oprócz fotografii i fotokopii dokumentów prezentowane są też fragmenty zeznań naocznych świadków, a nawet samych oprawców.

W kilkuletniej eksterminacji Polaków przez OUN-UPA wyjątkowym dniem była
niedziela 11 lipca 1943 r. To była kulminacja zbrodniczości
nacjonalistów ukraińskich w stosunku do Polaków. W dobrze zaplanowanych i
przygotowanych akcjach na terenie dwu powiatów Wołynia,
włodzimierskiego i horochowskiego, oraz w niektórych sąsiadujących z
tymi powiatami miejscowościach powiatu kowelskiego, tego jednego dnia
UPA, wspomagana przez odpowiednio zaagitowanych lub przymuszonych
chłopów ukraińskich, dokonała rzezi Polaków w ok. 100 miejscowościach.

26 na 27 marca 1943 oddziały UPA podległe Iwanowi Łytwyńczukowi - 'Dubowemu' zabiły co najmniej 179 osób w Lipnikach. (źródło: Wikipedia)

Mordów dokonywano głównie za pomocą narzędzi gospodarskich, potem
grabiono, niszczono i palono polskie sadyby. Ocaleni byli bezwzględnie
tropieni i wybijani, trwało to jeszcze kilka dni po 11 lipca. Nawet mury
kościołów nie powstrzymały zbrodniarzy, zaatakowano bowiem Polaków w
czterech kościołach i jednej kaplicy, gdzie oprócz wiernych zamordowano
trzech kapłanów, a czwartego raniono. Dzień, 11 lipca, jako symbol
męczeństwa Polaków kresowych zadanego przez banderowców jest trafnie
wybrany. Ani przedtem, ani potem na tak wielką skalę nie unicestwiano
Polaków w trakcie depolonizacji Kresów.

Na zdjęciu: Pomnik ofiar OUN-UPA we Wrocławiu

Materiały ekspozycyjne
zostały udostępnione przez Muzeum Wsi Kieleckiej – Mauzoleum
Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie. Wystawa jest organizowana pod
patronatem Prezesa Zarządu Powiatowego PSL w Busku Zdroju, Starosty
Buskiego Jerzego Kolarza oraz patronatem honorowym Marszałka Województwa
Świętokrzyskiego Adama Jarubasa. To już druga wystawa edukacyjna
przygotowana przez członków i sympatyków Polskiego Stronnictwa Ludowego
powiatu buskiego we współpracy z członkami koła powiatowego Forum
Młodych Ludowców.

Wystawa będzie prezentowana:

•     27
  października - 14 listopada 2012 r.  w budynku Buskiego Samorządowego
  Centrum Kultury przy al. Mickiewicza 22 w Busku-Zdroju

•     18 listopada - 1 grudnia 2012 r. w Gminnym Centrum Kultury w Stopnicy

•     2 grudnia - 14 grudnia 2012 r. w Gminnym Centrum Kultury w Solcu Zdroju.

Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy.

Wstęp wolny.

/Adrian Szczerba, JKR/