Teraz powstaje tu Kalwaria Stopnicka. Czternaście krzyży, po części drewnianych i metalowych, jest
instalowanych w kształcie podkowy. To pierwsza w regionie Droga
Krzyżowa.



STARSZY NIŻ POWĄZKI



Na monumentalnym krzyżu kamiennym widnieje data „1786”. To rok
założenia stopnickiego cmentarza. Jak się okazuje, jest on starszy niż
Cmentarz Powązkowski w Warszawie i Rakowiecki w Krakowie.

To jedna z tablic nagrobnych wydobytych z ziemi przez wolontariusza (fot A. Pałka)

Z tamtych czasów ocalało bardzo niewiele pomników. A raczej ich
pozostałości: mosiężne płyty z wygrawerowanymi tekstami, rzeźby,
kamienne bramy, kapliczka, fragment muru. Całość stanowi jednak bogate
źródło informacji o ówczesnej kulturze cmentarnej. Widoczne ślady czasu
skłoniły mieszkańców do ratowania starego cmentarza.



– To wyjątkowe miejsce. Ale bez pomocy ludzkiej ręki to, co ocalało
przed zniszczeniem i grabieżą, pewnie całkowicie by zginęło w gąszczu
krzaków lub pod ziemią – mówią stopniczanie.



PORZĄDEK MUSI BYĆ



Prace porządkowe prowadzono przez ostatnich kilka miesięcy. Mieszkańcy,
w tym młodzież szkolna, przy pomocy wójta gminy i proboszcza parafii w
dużej części oczyścili stary cmentarz z chwastów. Wydobyli z ziemi
pozostałości mogił. Odnowiona została także zabytkowa kapliczka
Żelazowskich – stopnickich aptekarzy z XIX wieku. Metalowymi
szczotkami, centymetr po centymetrze, czyszczone były kamienne płyty
oraz rzeźby zniszczone przez erozję.

Odnowiona została także zabytkowa XIX-wieczna kaplica Żelazowskich (fot A. Pałka)

Kalwaria nie jest jeszcze gotowa. W przyszłym roku – pod nadzorem
wojewódzkiego konserwatora zabytków, który sprawuje prawną opiekę nad
cmentarzem w Stopnicy – mają zostać rozpoczęte prace przy renowacji
kolejnych zabytków, w tym kamiennej bramy. Wszystko będzie
wyeksponowane tak, aby turyści i miejscowi mogli zobaczyć, jak
funkcjonowała sztuka cmentarna.



KWESTA NA CMENTARZ



Inauguracją powstania Kalwarii Stopnickiej była Droga Krzyżowa, jaką
zorganizowano kilka tygodni temu na zakończenie I Rajdu
Pielgrzymkowego. W przyszłości cmentarz ma zostać ogrodzony. Wzdłuż
krzyży zrobiony będzie bruk, tak by bez przeszkód mogły być prowadzone
procesje.



1 listopada, wzorem dużych miast, w Stopnicy zorganizowano kwestę z
udziałem harcerzy. Zebrane pieniądze mają zostać przeznaczone na dalszą
odnowę starego cmentarza, a także na poprawę stanu niektórych
przedwojennych grobów, znajdujących się na drugiej nekropolii w tej
miejscowości.

Anna PAŁKA, palka@echodnia.eu

 źródło: